Πρώτα «Εγώ» ή πρώτα «Εμείς»; Το ταξίδι μου από το κυνήγι της σχέσης στην ανακάλυψη του εαυτού.

Για χρόνια, η προσωπική μου ζωή έμοιαζε με έναν ατελείωτο κύκλο ραντεβού. Έμπαινα στη μία σχέση μετά την άλλη, σχεδόν μηχανικά. Κάθε φορά, χωρίς καν να το καταλαβαίνω, γινόμαι ένας μικρός «χαμαιλέοντας»: υιοθετούσα τις συνήθειες του συντρόφου μου, τους στόχους του, ακόμα και τα χόμπι του. Όταν η σχέση τελείωνε, ένιωθα σαν μια άδεια σελίδα. Ποιος ήμουν πραγματικά, πέρα από το «εμείς»;

Κάποια στιγμή, αποφάσισα να πατήσω το pause. Επέλεξα τη μοναχικότητα, όχι από απογοήτευση, αλλά από την ανάγκη να απαντήσω στο παλιό, αλλά διαχρονικό ερώτημα: «Ποιος/ποια είμαι;». Ήταν αυτή η παύση που άλλαξε τον τρόπο που επιλέγω ανθρώπους.

Αναζητώντας απαντήσεις, έπεσα πάνω στη θεωρία του Erik Erikson. Ο Erikson υποστήριζε ότι η διαμόρφωση της ταυτότητας είναι το κεντρικό ζητούμενο της εφηβείας και ότι μόνο αν κατακτήσουμε μια σταθερή αίσθηση του εαυτού μας, μπορούμε να προχωρήσουμε στην πραγματική οικειότητα της ενήλικης ζωής. Με απλά λόγια, αν δεν ξέρεις ποιος είσαι, πώς μπορείς να συνδεθείς βαθιά με κάποιον άλλον χωρίς να χαθείς μέσα του;

Τα επιστημονικά δεδομένα που διάβασα αργότερα, επιβεβαίωσαν αυτό που ένιωθα. Έρευνες από τη Γερμανία και τη Φινλανδία δείχνουν ότι όσοι έχουν μια ξεκάθαρη «βάση» —μια σαφή εικόνα για τις αξίες και τα θέλω τους— τείνουν όχι μόνο να μπαίνουν σε σχέσεις με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, αλλά και να νιώθουν μεγαλύτερη ικανοποίηση μέσα σε αυτές. Η αυτογνωσία λειτουργεί σαν πυξίδα: σε βοηθά να αναγνωρίζεις τι σου ταιριάζει πριν επενδύσεις χρόνο και συναίσθημα σε λάθος κατευθύνσεις.

Ωστόσο, μέσα από τη δική μου διαδρομή, κατάλαβα και κάτι άλλο, εξίσου σημαντικό. Η αυτογνωσία δεν είναι ένας στατικός προορισμός που πρέπει να φτάσεις πριν επιτρέψεις στον εαυτό σου να αγαπήσει. Δεν χρειάζεται να είσαι «τέλειος» ή «ολοκληρωμένος» για να σχετιστείς. Η ταυτότητά μας είναι μια ζωντανή διαδικασία που εξελίσσεται.

Πλέον βλέπω τις σχέσεις μου όχι ως εμπόδιο στην αυτονομία μου, αλλά ως έναν καθρέφτη. Μέσα από την αλληλεπίδραση με τον άλλον, ανακαλύπτω νέα όρια, καταλαβαίνω βαθύτερες ανάγκες μου και μαθαίνω να διεκδικώ τον χώρο μου. Τελικά, η αυτογνωσία και η οικειότητα μπορούν να προχωρούν χέρι-χέρι. Το μυστικό, όμως, ήταν να ξεκινήσω από τη δική μου φωνή, ώστε να μην πνίγεται μέσα στη φωνή του άλλου.

Tips για σένα: Πώς να βρεις την ισορροπία

• Μην φοβάσαι τις «περιόδους μοναξιάς»: Χρησιμοποίησε τον χρόνο που είσαι μόνος/η όχι για να περιμένεις το «σωστό άτομο», αλλά για να επανασυνδεθείς με τις δικές σου επιθυμίες.
• Παρατήρησε τα μοτίβα σου: Αν βλέπεις ότι αλλάζεις προσωπικότητα ανάλογα με τον/τη σύντροφο, κάνε μια παύση. Αναρωτήσου: «Αυτό το κάνω επειδή το θέλω εγώ ή για να γίνω αρεστός/ή;».
• Όρισε τις «μη διαπραγματεύσιμες» αξίες σου: Πριν μπεις σε μια νέα σχέση, γράψε 3-5 αξίες που είναι σημαντικές για σένα (π.χ. ειλικρίνεια, ελευθερία, δημιουργικότητα). Μην τις θυσιάσεις για κανέναν.
• Μην περιμένεις να γίνεις «τέλειος/α» για να σχετιστείς: Η αυτογνωσία δεν τελειώνει ποτέ. Το ζητούμενο είναι να έχεις μια γερή βάση, αλλά να επιτρέπεις στη σχέση να γίνει το «εργαστήριο» όπου θα συνεχίσεις να εξελίσσεσαι.
• Μάθε να λες «όχι»: Η ικανότητα να βάζεις όρια είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι ξέρεις ποιος/ποια είσαι. Μια υγιής σχέση χρειάζεται δύο διακριτές προσωπικότητες, όχι δύο ανθρώπους που έγιναν «ένα» και χάθηκαν.