Αντίο, Μάριο Βάργκας Γιόσα: Ο τελευταίος "μαγικός ρεαλιστής" που έζησε τις λέξεις όπως τις έγραφε

Έφυγε από τη ζωή ένας από τους τελευταίους μεγάλους αφηγητές του ισπανόφωνου κόσμου, ένας συγγραφέας που μετέτρεψε την πολιτική σε μυθιστόρημα και τη λογοτεχνία σε επανάσταση. Ο Μάριο Βάργκας Γιόσα, περουβιανός νομπελίστας και αιώνιος εραστής της ελευθερίας, πέρασε στην αιωνιότητα – αφήνοντας πίσω του μια βιβλιοθήκη που μοιάζει περισσότερο με χάρτη: γεμάτη πόλεις, εποχές, ήρωες, επαναστάσεις και έρωτες.

Από τον «Μιλιταρισμό» στη «Γοητεία του λόγου»
Ο Γιόσα γεννήθηκε στο Αρεκίπα του Περού το 1936, και η ζωή του ήταν από την αρχή μια σύγκρουση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την εξουσία. Στο "Η Πόλη και τα Σκυλιά" (1963) έγραψε για τη βαρβαρότητα στις στρατιωτικές σχολές, προκαλώντας τέτοια αναστάτωση στη Λίμα που τα βιβλία του καίγονταν δημόσια. Αλλά εκείνος δεν σταμάτησε.

Συνέχισε με το "Το Πράσινο Σπίτι", το "Η Θεία Χούλια και ο Γραφιάς", το "Ποιος σκότωσε τον Παλόμινι Μολέρο;" – έργα που ισορροπούσαν πάντα ανάμεσα στο κοινωνικό και το ερωτικό, το λυρικό και το πολιτικό. Ο ίδιος έλεγε ότι η λογοτεχνία «μας μαθαίνει να μη δεχόμαστε τον κόσμο όπως είναι».

Ένας συγγραφέας που δεν φοβήθηκε ποτέ τις ιδέες του
Στα μυθιστορήματά του μπλέκει αριστοτεχνικά τον ρεαλισμό με τη φαντασία. Αλλά ο Βάργκας Γιόσα δεν ήταν μόνο ονειροπόλος – ήταν και μαχητής. Κατέβηκε ακόμα και υποψήφιος για την προεδρία του Περού το 1990, απέναντι στον Φουτζιμόρι. Έχασε τις εκλογές, αλλά κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2010, "για τη χαρτογράφηση των δομών της εξουσίας και τις διεισδυτικές εικόνες της ατομικής αντίστασης".

Αντίο, με μια πρόταση
Ο Γιόσα πίστευε ότι «η λογοτεχνία είναι ψεύδος που λέει την αλήθεια». Κι ίσως αυτή η πρόταση να είναι η πιο σωστή περιγραφή του ίδιου: ενός ανθρώπου που αγάπησε την ελευθερία, τα πάθη, την αμφιβολία – και τα έγραψε όλα με μελάνι και φωτιά.

Κι αν υπάρχει κάτι που μένει τελικά, είναι εκείνες οι στιγμές που, χαμένοι σε μια σελίδα του, νιώθαμε ότι ο κόσμος είναι λίγο πιο πολύχρωμος απ’ όσο τον βλέπαμε.

Gracias, Mario. Buen viaje.