Τζόαν Μπαέζ: «Γιατί οι ποπ σταρ δεν κάνουν αυτό το μικρό βήμα;» Κριτική στη σιωπή απέναντι στην πολιτική

Η Τζόαν Μπαέζ δεν φημίζεται για τις υπεκφυγές της. Σε μια πρόσφατη εμφάνισή της στο Wiser Than Me With Julia Louis-Dreyfus, η εμβληματική τραγουδίστρια μίλησε ανοιχτά για κάτι που, όπως φαίνεται, την απασχολεί έντονα: τη δημόσια σιωπή αρκετών σημερινών ποπ σταρ μπροστά σε μεγάλα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα.

Η τοποθέτησή της δεν στράφηκε ενάντια στη μουσική κανενός, ούτε στόχευσε συγκεκριμένα κάποιο πρόσωπο. Η συζήτηση πήρε πιο γενική κατεύθυνση, όταν ρωτήθηκε για νεότερους καλλιτέχνες που δεν έχουν εκφραστεί δημόσια σχετικά με κυβερνητικές πρακτικές και γεγονότα που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.

Τι είπε για τους νεότερους καλλιτέχνες

Αρχικά, η Τζόαν Μπαέζ επέλεξε έναν προσεκτικό τόνο. Έδειξε ότι κατανοεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν οι σημερινοί καλλιτέχνες, και αναγνώρισε ότι υπάρχει δημιουργικότητα και ποιότητα σε ένα μέρος της νέας γενιάς. «Καταλαβαίνω από πού έρχονται», είπε. «Οι νέοι άνθρωποι αυτή τη στιγμή, κάποιοι γράφουν καταπληκτικά πράγματα. Λίγοι είναι πρόθυμοι να μιλήσουν». Με αυτή τη φράση, δεν έβαλε στο στόχαστρο το ταλέντο ή την αισθητική τους. Αντίθετα, ξεχώρισε το ζήτημα της δημόσιας στάσης και του κατά πόσο οι δημοφιλείς φωνές αξιοποιούν την επιρροή τους όταν η επικαιρότητα το απαιτεί.

Στη συνέχεια, η Τζόαν Μπαέζ ανέφερε δύο ονόματα που, κατά τη γνώμη της, αποτελούν χαρακτηριστικές εξαιρέσεις. Μίλησε για την Brandi Carlile και για τη φίλη της Maggie Rogers, παρουσιάζοντάς τες ως καλλιτέχνιδες που δεν διστάζουν να φανούν δημόσια σε πολιτικά φορτισμένες στιγμές. Για την Maggie Rogers στάθηκε ειδικά στο ότι ήταν «μπροστά και στο κέντρο» στη σκηνή σε μια συγκέντρωση ενάντια στην ICE. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι οι δυο τους έχουν εμφανιστεί μαζί και σε συγκέντρωση που συνδέθηκε με την AOC και τον Μπέρνι Σάντερς. Η αναφορά αυτή δεν λειτούργησε ως σύγκριση «καλών» και «κακών» καλλιτεχνών. Λειτούργησε περισσότερο ως παράδειγμα για το πώς, σύμφωνα με τη δική της αντίληψη, η δημόσια παρουσία μπορεί να συνδυάζεται με μια ξεκάθαρη τοποθέτηση.

Το ερώτημα για τη σιωπή των μεγάλων σταρ

Παρότι δήλωσε ότι κατανοεί τη διστακτικότητα ορισμένων, η Τζόαν Μπαέζ παραδέχτηκε πως δυσκολεύεται να εξηγήσει γιατί κάποιοι εξαιρετικά δημοφιλείς καλλιτέχνες αποφεύγουν συστηματικά να πάρουν θέση. Η απορία της έγινε πιο συγκεκριμένη όταν μίλησε για τα κατάμεστα στάδια και τις τεράστιες επιτυχίες που συνοδεύουν πολλές σύγχρονες τραγουδοποιούς. Όπως είπε, αυτό που τη μπερδεύει είναι πως, όταν κάποιος έχει ήδη κερδίσει αναγνώριση, οικονομική ασφάλεια και μαζική απήχηση, γιατί να μη ρισκάρει «εκείνο το μικρό βήμα» της δημόσιας τοποθέτησης.

«Σηκώνω λίγο το κεφάλι μου με απορία μπροστά σε αυτά τα στάδια γεμάτα με λαμπρές, νέες γυναίκες τραγουδοποιούς, και αναρωτιέμαι: γιατί δεν μπορούν απλώς να κάνουν αυτό το μικρό βήμα;» είπε. «Γιατί είναι ήδη πλουσιότερες κι από τον Θεό, ξέρεις, οι περισσότερες. Οπότε, αυτό το μικρό βήμα». Το σχόλιό της δεν ήταν κάλεσμα για δηλώσεις «για τη δήλωση». Ήταν ένα ερώτημα για το πότε η επιρροή μετατρέπεται σε ευθύνη και, κυρίως, ποιο είναι το νόημα της δημόσιας προβολής όταν η κοινωνική πραγματικότητα ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή.

Γιατί η δική της στάση έχει βάρος

Η παρέμβαση της Τζόαν Μπαέζ δεν αντιμετωπίζεται εύκολα ως μια απλή γκρίνια απέναντι στη νέα εποχή. Η ίδια έχει συνδέσει το όνομά της με την ακτιβιστική διάσταση της φολκ σκηνής και, για περισσότερες από έξι δεκαετίες, έχει σταθεί δημόσια δίπλα σε υποθέσεις που αφορούν δικαιώματα και κοινωνική δικαιοσύνη. Στη διαδρομή της έχει υπερασπιστεί πλήθος σκοπών, από τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ και την αντίθεση στον πόλεμο του Βιετνάμ μέχρι ζητήματα που σχετίζονται με τη θανατική ποινή. Αυτό το ιστορικό είναι που δίνει στο σημερινό της σχόλιο συγκεκριμένο βάρος: δεν μιλά θεωρητικά, αλλά ως κάποια που έχει επενδύσει τη δημόσια εικόνα της σε τέτοιες επιλογές. Η δράση της, όπως προκύπτει και από πρόσφατες κινήσεις της, δεν έχει μείνει στο παρελθόν. Μεταξύ άλλων, κυκλοφόρησε και το ποίημα Little Green Worm, στο οποίο άσκησε κριτική στον Τραμπ για αυτό που περιέγραψε ως εμφανή έλλειψη ενσυναίσθησης.

Το κεντρικό μήνυμα της Τζόαν Μπαέζ δεν αφορά μόνο τη μουσική βιομηχανία. Τοποθετείται πάνω στην ευρύτερη ιδέα ότι η δημόσια παρουσία μπορεί να έχει νόημα όταν συνοδεύεται από συνέπεια και απόφαση να μη μένεις αμέτοχος. Με λίγα λόγια, υποστηρίζει πως υπάρχει κάτι που μπορούν να διδαχθούν όλοι —και οι ποπ σταρ— από μια πορεία που προσπάθησε, μέσα από τη μουσική και το δημόσιο προφίλ της, να κάνει τον κόσμο έστω «έναν βαθμό» καλύτερο, καθημερινά. Και καταλήγει σε μια προτροπή που συνοψίζει τη στάση της: να γίνει «αυτό το μικρό βήμα».

Δες το πλήρες επεισόδιο εδώ:

«Τραβάτε όσο θέλετε»: Η Billie Eilish υπερασπίζεται τα κινητά στις συναυλίες