Προειδοποίηση για μεγασεισμό στην Ιαπωνία και οι επιπτώσεις στον τουρισμό

Ακολούθησε ένα γενικευμένο κλίμα πανικού. Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Φούμιο Κισίντα, ακύρωσε τις προγραμματισμένες επισκέψεις του σε χώρες της κεντρικής Ασίας, τα καταφύγια πολλών επαρχιών άνοιξαν τις πόρτες τους, φοβισμένοι πολίτες άδειασαν τα ράφια των σούπερ μάρκετ και οι ακυρώσεις κρατήσεων από τουρίστες που είχαν προγραμματίσει τις καλοκαιρινές τους διακοπές στην περιοχή έπεσαν βροχή. Η προειδοποίηση άρθηκε λίγες μέρες αργότερα όμως η ζημιά είχε κιόλας γίνει.

Πλήγμα στον τουρισμό

Η Ιαπωνία προσελκύει ένα τεράστιο και ετερόκλητο πλήθος επισκεπτών από όλο τον κόσμο αφού ο εντυπωσιακός πολιτισμός της έχει κάτι να προσφέρει ακόμα και στους πιο απαιτητικούς ταξιδιώτες. Διάσημα μουσεία παραδοσιακής και σύγχρονης τέχνης, χειμερινές δραστηριότητες, θεματικά φεστιβάλ και το πανόραμα της ανθισμένης της φύσης διασφαλίζουν την προσέλευση τουριστών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Το πασίγνωστο σιδηροδρομικό της δίκτυο, όπου το γρηγορότερο τρένο κινείται με ταχύτητα που φτάνει τα 320 χλμ/ώρα, δίνει την ευκαιρία σε χιλιάδες ταξιδιώτες να απολαύσουν τοπία ασυναγώνιστης ομορφιάς, να ξεκουραστούν, παίξουν τα αγαπημένα τους online παιχνίδια καζίνο ή να διαβάσουν κάποιον από τους σημαντικότατους Ιάπωνες λογοτέχνες καθώς οδεύουν προς τους διάφορους προορισμούς του ταξιδιού τους.

Η έκδοση της προειδοποίησης για μεγασεισμό ήρθε σε μια χρονική στιγμή που ο τουρισμός της χώρας κατέρριπτε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο έχοντας ήδη ξεπεράσει σε αριθμό αφίξεων τα προ-κορωνοϊού επίπεδα. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος του κλάδου από το δυτικό Κόσι στο Γαλλικό Πρακτορείο, «Κανονικά, όλα τα ξενοδοχεία και τα πανδοχεία της πόλης μας θα ήταν γεμάτα αυτήν την περίοδο του έτους.»

Δυστυχώς, όμως, η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική. Με την ιαπωνική κυβέρνηση να κλείνει προληπτικά δρόμους για λόγους ασφαλείας και τον φόβο ενός τσουνάμι να οδηγεί στην απαγόρευση της κολύμβησης στις περιοχές που θα πλήττονταν από έναν μεγάλο σεισμό στην Τάφρο Νανκάι, οι τουρίστες προτίμησαν την ασφάλειά τους κι έμειναν στα σπίτια τους ή άλλαξαν προορισμό διακοπών καταφέρνοντας μεγάλο πλήγμα στον τουριστικό κλάδο της Ιαπωνίας που είναι πλέον αντιμέτωπος με τεράστιες οικονομικές ζημιές.

Η καταστροφή του 2011

Ήταν όμως υπερβολικές οι αντιδράσεις; Στην Ιαπωνία οι μνήμες από την τραγωδία του 2011 είναι ακόμα νωπές και οι ομοιότητες εκείνης της κατάστασης με τη φετινή μόνο καθησυχαστικές δεν μπορούσαν να χαρακτηριστούν.

Ήταν 9 Μαρτίου του 2011 όταν ανοιχτά του Σεντάι σημειώθηκε σεισμική δόνηση εντάσεως 7,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, χωρίς να προκαλέσει ζημιές ή ιδιαίτερη ανησυχία στους κατοίκους και τον κρατικό μηχανισμό. Δύο μέρες, όμως, μετά, στις 11 Μαρτίου, η Ιαπωνία επλήγη από τον ισχυρότερο σεισμό των τελευταίων 140 ετών – τον μεγασεισμό των 9 βαθμών.

Το μέγεθος της τραγωδίας που ακολούθησε ήταν τεράστιο. Μετά τον σεισμό δημιουργήθηκε τσουνάμι ύψους μέχρι 40 μέτρα που σάρωσε περίπου 2.000 χιλ. ακτογραμμής και προκάλεσε βλάβη στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα οδηγώντας στο δεύτερο μεγαλύτερο πυρηνικό ατύχημα όλων των εποχών (το μεγαλύτερο εξακολουθεί να είναι εκείνο στο Τσερνόμπιλ το 1986). Ο τραγικός απολογισμός ήταν πάνω από 18.000 νεκροί ενώ οι τεράστιες υλικές καταστροφές εκτιμώνται στα 220 δις δολάρια.

Σε αυτό το πλαίσιο του τόσο πρόσφατου συλλογικού τραύματος κάθε προληπτικό μέτρο για την προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι απολύτως λογικό.

Πού οφείλεται η έντονη σεισμική δραστηριότητα της περιοχής

Η Ιαπωνία βρίσκεται στην πεταλοειδή περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού που περιλαμβάνει 452 ηφαίστεια και έντονες κινήσεις τεκτονικών πλακών και είναι γνωστή με το όνομα Δακτύλιος της Φωτιάς. Εκεί λαμβάνει χώρα τον 90% των σεισμών που σημειώνονται παγκοσμίως.

Η Τάφρος Νανκάι, όπου εκδηλώθηκε ο σεισμός της 8ης Αυγούστου, είναι μια περιοχή όπου οι τεκτονικές πλάκες ολισθαίνουν μεταξύ τους (το φαινόμενο ονομάζεται «ζώνη υποβύθισης») σε μια έκταση 700 χιλιομέτρων δίνοντας έναν μεγάλο σεισμό περίπου κάθε 100 με 200 χρόνια. Με αυτά τα δεδομένα μια δημοφιλής εκτίμηση των σεισμολόγων είναι εκείνη που λέει ότι υπάρχουν 70% - 80% πιθανότητες να εκδηλωθεί μεγασεισμός στην περιοχή τα επόμενα 30 χρόνια ο οποίος ενδέχεται να αφήσει πίσω του εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς.

Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι υπάρχουν και διαφορετικές απόψεις εντός της επιστημονικής κοινότητας από έγκριτους σεισμολόγους που ξεκαθαρίζουν ότι η δυνατότητα πρόβλεψης σεισμών είναι περιορισμένη, η σεισμική δραστηριότητα δεν εμφανίζει σταθερή περιοδικότητα και ότι οι αυξημένες πιθανότητες εκδήλωσης ενός μεγάλου σεισμού δεν σημαίνουν κάτι αφού εξακολουθούν να είναι ελάχιστες.

Η επόμενη μέρα

Σε κάθε περίπτωση, ο υπερβολικός φόβος δεν οδηγεί πουθενά. Μπορεί να περάσουν δύο γενιές και ο καταστροφικός σεισμός που αναμένεται στην Ιαπωνία να μη συμβεί ποτέ. Η χώρα δεν θα κατεβάσει ρολά και όταν τα πνεύματα ηρεμήσουν, οι τουρίστες θα αρχίσουν να καταφτάνουν και πάλι στη χώρα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε απροετοίμαστοι. Είναι γεγονός ότι για όσους δεν μιλούν ιαπωνικά, το γλωσσικό εμπόδιο μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και να εντείνει την ανασφάλεια σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και έκτακτης ανάγκης. Δεν θα μπορούν να κατανοήσουν τις οδηγίες που εκδίδονται για να εκκενώσουν με ασφάλεια τις περιοχές τους και ενδέχεται να μη γνωρίζουν προς τα πού θα πρέπει να κατευθυνθούν.

Τέτοια ζητήματα λύνονται όμως με την κατάλληλη προετοιμασία. Πριν επισκεφτούμε την Ιαπωνία μπορούμε να ενημερωθούμε για τα σχέδια έκτακτης ανάγκης της περιοχής που θα βρισκόμαστε από τις πρεσβείες της χώρας μας και πώς πρέπει να αντιδράσουμε σε περίπτωση ισχυρής σεισμικής δόνησης. Καλό είναι επίσης να αποθηκεύσουμε τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης που θα είναι διαθέσιμα και σε άλλες γλώσσες. Τέλος, ένα σακίδιο με νερό και τρόφιμα, ένα κιτ πρώτων βοηθειών και ένας φακός με καινούριες μπαταρίες είναι κάτι που καλό είναι να έχουμε μαζί μας.