4 Gaslighting φράσεις που πληγώνουν – να πώς να τις καταρρίψετε

Το Gaslighting είναι μια χειριστική τακτική που σας κάνει να αμφισβητείτε την πραγματικότητά σας – δείτε πώς να αναγνωρίσετε τις πιο κοινές φράσεις και να προστατεύσετε τον εαυτό σας με ασφάλεια, σύμφωνα με ένα άρθρο του ψυχολόγου Jeffrey Bernstein που διαβάσαμε στο Psychology Today.

Αυτή η μέθοδος είναι μια από τις πιο επιζήμιες μορφές συναισθηματικής χειραγώγησης. Μπορεί να σας αφήσει σε σύγχυση, να σας κάνει να αρχίσετε να αμφιβάλετε για τον εαυτό σας και ακόμη και να αμφισβητήσετε τη λογική σας. Για να το καταφέρουν χρησιμοποιούν συγκεκριμένες φράσεις για να ελέγξουν την αφήγηση και να υπονομεύσουν την αίσθηση της πραγματικότητας, είτε σε μια ρομαντική σχέση, μια φιλία ή ακόμα και στο χώρο εργασίας. Ακολουθούν τέσσερις από τις πιο κοινές Gaslighting φράσεις και τι μπορείτε να ανταπαντήσετε για να ανακτήσετε τη δύναμή σας.

«Είσαι πολύ ευαίσθητη».

Τι σημαίνει: Αυτός που τη λέει θέλει να υποβαθμίσει την προσβλητική συμπεριφορά του και να σας κάνει να νιώσετε ότι το πρόβλημα είναι τα συναισθήματά σας και όχι οι πράξεις του.

Σενάριο: Η Μαρία έρχεται αντιμέτωπη με τον φίλο της, Γιάννης, επειδή της έκανε ένα σκληρό αστείο μπροστά σε φίλους. Αντί να ζητήσει συγγνώμη, ο Γιάννης γουρλώνει τα μάτια του και λέει: «Είσαι πολύ ευαίσθητη. Ήταν απλώς ένα αστείο».

Πώς να απαντήσετε: «Άσε με να γνωρίζω καλύτερα τα συναισθήματά μου. Αν πιστεύεις ότι δεν ήταν κακό για εσένα δεν σημαίνει ότι δεν ήταν κακό για μένα».

Γιατί λειτουργεί: Αυτή η απάντηση δηλώνει ξεκάθαρα ότι τα συναισθήματά σας είναι έγκυρα και ότι η ελαχιστοποίησή τους δεν είναι αποδεκτή.

«Αυτό δεν συνέβη ποτέ».

Τι σημαίνει: Μια προσπάθεια να ξαναγράψει την ιστορία και να σας κάνει να αμφιβάλλετε για τη μνήμη σας.

Σενάριο: Ο Δημήτρης λέει στο αφεντικό του, την Άννα, ότι του είχε υποσχεθεί αύξηση μετά από έξι μήνες, αλλά εκείνη απαντά: «Δεν το είπα ποτέ αυτό. Πρέπει να είσαι μπερδεμένος».

Πώς να απαντήσετε: «Θυμάμαι ξεκάθαρα τι ειπώθηκε. Αν υπάρχει παρεξήγηση, ας το συζητήσουμε, αλλά ξέρω καλά τι άκουσα».

Γιατί λειτουργεί αυτό: Αντί να εμπλακείτε σε μια συζήτηση, αυτή η απάντηση επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη σας στη μνήμη σας ενώ αφήνει χώρο για συζήτηση.

 «Όλοι συμφωνούν μαζί μου».

Τι σημαίνει: Επιδιώκει να σας απομονώσει κάνοντάς σας να νιώσετε ότι κανείς δεν είναι στο πλευρό σας.

Σενάριο: Η Τζένη λέει στην αδερφή της, Όλγα, ότι αισθάνεται ότι έχει μείνει εκτός οικογενειακών σχεδίων. Η Όλγα απαντά: «Όλοι νομίζουν ότι αντιδράς υπερβολικά. Δεν είμαι μόνο εγώ».

Πώς να απαντήσετε: «Εκτός και αν το έχουν πει απευθείας σε μένα, δεν θα υποθέσω τι σκέφτονται οι άλλοι. Σου λέω απλώς πώς αισθάνομαι και αυτό μόνο έχει σημασία».

Γιατί λειτουργεί αυτό: Αυτή η απάντηση σας αποτρέπει από το να εμπλακείτε σε φανταστικές ομαδικές απόψεις και εστιάζει εκ νέου τη συζήτηση στην προοπτική σας.

 «Το σκέφτεσαι υπερβολικά αυτό».

Τι σημαίνει: Προσπαθεί να απορρίψει τις ανησυχίες σας αντί να τις αντιμετωπίσει.

Σενάριο: Η Κορίνα λέει στον σύζυγό της, Γιώργο, ότι νιώθει σαν να ήταν απόμακρος τον τελευταίο καιρό. Ο Γιώργος αναστενάζει και λέει: «Το σκέφτεσαι υπερβολικά. Όλα είναι καλά».

Πώς να απαντήσετε: «Το αναφέρω γιατί είναι σημαντικό για μένα. Το ότι το απορρίπτεις δεν το κάνει να εξαφανιστεί».

Γιατί λειτουργεί: Αυτή η απάντηση εστιάζει στην ανησυχία σας και θέτει ένα όριο για να μην ακυρωθεί το πώς νιώθετε.

Συμβουλές για να προστατεύσετε τον εαυτό σας από το Gaslighting

Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας. Αν κάτι δεν είναι καλό, μην το απορρίψετε επειδή κάποιος άλλος σας λέει ότι δεν είναι μεγάλη υπόθεση.

Κρατήστε «αποδείξεις» ή σημειώσεις. Σε περιπτώσεις όπου το Gaslighting συμβαίνει επανειλημμένα (όπως στη δουλειά), το να κρατάτε αρχείο σημειώσεων ή μηνυμάτων μπορεί να σας βοηθήσει να παραμείνετε προσγειωμένοι στην πραγματικότητα.

Θέστε σταθερά όρια. Εάν κάποιος ακυρώνει συνεχώς τα συναισθήματά σας, περιορίστε τον χρόνο που ασχολείστε μαζί του συναισθηματικά.

Αναζητήστε εξωτερική προοπτική. Μιλήστε με έμπιστους φίλους ή έναν θεραπευτή για να ελέγξετε την κατάσταση.

Να θυμάστε

Το Gaslighting έχει σχεδιαστεί για να σας κάνει να αισθάνεστε ανίσχυροι, αλλά η αναγνώρισή του είναι το πρώτο βήμα προς την προστασία του εαυτού σας. Την επόμενη φορά που κάποιος θα προσπαθήσει να διαστρέψει την πραγματικότητά σας, χρησιμοποιήστε αυτές τις απαντήσεις για να μείνετε σταθεροί στην αλήθεια σας.