Γιατί εκνευριζόμαστε;

Κάποιοι τα αποκαλούν «προβλήματα δυτικού κόσμου». Πρόκειται για αυτά τα ανούσια πράγματα τα οποία μας εκνευρίζουν ενώ δεν επηρεάζουν ούτε την επιβίωσή μας, ούτε την υγεία ή την ψυχολογία μας. Αν έχεις παρατηρήσει ότι έχεις νεύρα επειδή το σουπερμάρκετ δεν έχει κοτόπουλο ή επειδή κάποιος σε κοίταξε περίεργα την ώρα που δοκίμαζες ένα καινούριο φόρεμα, τότε ίσως κι εσύ –όπως τόσοι πολλοί άνθρωποι- υποφέρεις από αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν "region-beta paradox".

Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Dan Gilbert, όταν μας συμβαίνει κάτι πραγματικά άσχημο, ενεργοποιούνται αυτόματα οι μηχανισμοί άμυνας και αντιμετώπισης που μπορούν να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε και να επιλύσουμε ένα πρόβλημα. Αντίθετα, όταν συμβαίνει μια μικρή ατυχία ή κάτι που δεν μας αρέσει, τότε δεν ξέρουμε πώς να το αντιμετωπίσουμε και για αυτό αισθανόμαστε μεγαλύτερο εκνευρισμό ή άγχος. Για παράδειγμα, μια γυναίκα που μόλις ανακάλυψε ότι ο σύζυγός της την απατά εστιάζει όλη την προσοχή της στην εκλογίκευση των συναισθημάτων της αλλά και των καταστάσεων έτσι ώστε να βρει τρόπο να ξεπεράσει το πρόβλημα ή να το λύσει. Αν όμως ο σύζυγός της δεν πλύνει τα πιάτα και αφήσει τον νιπτήρα βρώμικο, τότε οι μηχανισμοί της δεν θα ενεργοποιηθούν ούτε θα την βοηθήσουν να δει λογικά την κατάσταση. Έτσι, ο εκνευρισμός της θα εκδηλωθεί περισσότερο και πιο έντονα.

Αυτό σημαίνει ότι δεν ισχύει το "όσο μεγαλύτερο το τραύμα, τόσο μεγαλύτερο και το άγχος". Η έρευνα που έκανε ο Gilbert έδειξε ότι οι συμμετέχοντες χρειάστηκαν λιγότερο χρόνο να ξεπεράσουν μια προσβολή που απευθυνόταν σε αυτούς παρά σε μια προσβολή που απευθυνόταν στους άλλους.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο εκνευρισμός δεν ακολουθεί κάποιους κανόνες, γι' αυτό δεν μπορούμε να κρίνουμε αντικειμενικά την αντίδραση κάποιου σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, ενώ ακόμα και το χειρότερο περιστατικό μπορεί τελικά να μην είναι αυτό που θα μας πληγώσει περισσότερο.