Skip to main content

ΒΙΒΛΙΟ

«Η ευτυχία είναι κάτι ιδεατό, είναι έργο της φαντασίας» Μαρκήσιος ντε Σαντ

Ο πιο spicy φιλόσοφος και συγγραφέας γεννήθηκε στις 2 Ιουνίου 1740 μα συνεχίζει μέχρι σήμερα να «καίει» με τις λέξεις, τη ζωή και το έργο του



Αθυρόστομος, αντισυμβατικός ή απλώς ειλικρινής; Η αποενεχοποίηση του πόθου, η υπεράσπιση της ερωτικής ευχαρίστησης του χρωστάνε πολλά και αν ακόμα και σήμερα παραμένει για κάποιους απαγορευμένους και στη μαύρη λίστα της ηθικής τους, κάποιοι άλλοι θα συνεχίσουν για πολλά χρόνια ακόμα να πίνουν νερό –ή κρασί– στο όνομά του. Ο Ντονασιάν Αλφόνς Φρανσουά, Κόμης ντε Σαντ (γαλλικά: Donatien Alphonse François de Sade) (Παρίσι, 2 Ιουνίου 1740 – Σαραντόν Σαιν Μορίς, 2 Δεκεμβρίου 1814), ευρύτερα γνωστός ως Μαρκήσιος ντε Σαντ (Marquis de Sade) (όπως ονομαζόταν πριν το θάνατο του πατέρα του και τη λήψη του τίτλου του κόμη), επικαλούμενος από τους θαυμαστές του ο «Θεϊκός Μαρκήσιος», ήταν Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος με ηδονιστικές, κυρίως, και αθεϊστικές θεωρήσεις, που κατέστη περιώνυμος για τη γενετήσια διαστροφή της απόλαυσης του εκδηλούμενου φόβου, τρόμου και πόνου που προκαλούσε στις συντρόφους του, όπου και εκ του τίτλου του η καθιέρωση του όρου σαδισμός.

Η φιλοσοφία του πρεσβεύει μία ακραία μορφή ελευθερίας, η οποία συνδέεται άμεσα με την ηθική ελευθεριότητα, και σκοπεί στην απεξάρτηση του ατόμου από κάθε κατεστημένη νομική, ηθική ή θρησκευτική αρχή με τελικό στόχο την επίτευξη της απόλυτης ατομικής ικανοποίησης, που θεωρεί ως την ανώτατη αξία.

Τα έργα του περιέχουν ακραίες μορφές ερωτικών πρακτικών και συχνά οι περιγραφές του κινούνται μέσα στα όρια της πορνογραφίας. Εξαιτίας της προκλητικής γραφής του και των ιδεών του πέρασε είκοσι εννέα χρόνια έγκλειστος σε άσυλα και σωφρονιστικά ιδρύματα. Το έργο του προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί αντιμαχόμενες κριτικές ενώ κατέστη πόλος έμπνευσης για άλλους συγγραφείς και καλλιτέχνες διαχρονικά. Η δική του άποψη για το έργο του συμπυκνώνεται στην παρακάτω ρήση του:

«Ο τρόπος σκέψης μου είναι το αποτέλεσμα των στοχασμών μου. Είναι κομμάτι της εσώτερης ύπαρξής μου, του τρόπου που είμαι φτιαγμένος. Για το σύστημά μου, το οποίο αποδοκιμάζετε, είναι επίσης η μέγιστη παρηγοριά στη ζωή μου, η πηγή της ευτυχίας μου. Σημαίνει περισσότερα για μένα απ' ό,τι η ίδια μου η ζωή».

Με αφορμή την επέτειο της γέννησής του, θυμόμαστε μερικές από τις χαρακτηριστικές του φράσεις:

 

«Πάντα μέσω του πόνου φτάνει κανείς στην ευχαρίστηση».

 

«Το σεξ είναι εξίσου σημαντικό με το φαγητό ή το ποτό και θα πρέπει να επιτρέψουμε στην όρεξη κάποιου να ικανοποιηθεί με τόσο μικρή αυτοσυγκράτηση ή ψεύτικη σεμνότητα όσο και του άλλου».

 

«Το σώμα σας είναι η εκκλησία όπου η Φύση ζητά να σεβαστεί».

 

«Το πάθος του πόθου θα εξυπηρετηθεί - απαιτεί, στρατεύεται, τυραννά».

 

«Για να γνωρίσουμε την αρετή, πρέπει πρώτα να εξοικειωθούμε με την κακία».

 

«Ο πόθος είναι για τα άλλα πάθη ό,τι το νευρικό υγρό για τη ζωή. Τους υποστηρίζει όλους, δίνει δύναμη σε όλους φιλοδοξία, σκληρότητα, φιλαργυρία, εκδίκηση, όλα βασίζονται στον πόθο».

 

«Η ιδέα του Θεού είναι το μόνο λάθος για το οποίο δεν μπορώ να συγχωρήσω την ανθρωπότητα».

 

«Σας έχω ήδη πει: ο μόνος δρόμος για την καρδιά μιας γυναίκας είναι στο μονοπάτι του βασάνου. Δεν ξέρω κανέναν άλλο τόσο σίγουρο».

 

«Η ποικιλία και η πολλαπλότητα είναι τα δύο πιο ισχυρά οχήματα του πόθου».

 

«Κανένας εραστής, αν είναι καλόπιστος και ειλικρινής, δεν θα αρνηθεί ότι θα προτιμούσε να δει την ερωμένη του νεκρή παρά άπιστη».

 

«Ποτέ δεν είναι κανείς τόσο επικίνδυνος, όταν δεν ντρέπεται, όσο όταν έχει μεγαλώσει πολύ για να κοκκινίσει».

 

«Η φαντασία είναι η ώθηση των απολαύσεων... όλα εξαρτώνται από αυτήν, είναι η κύρια πηγή των πάντων. Τώρα, δεν γνωρίζει κανείς τη χαρά μέσω της φαντασίας; Δεν είναι εξαιτίας της φαντασίας το ότι προκύπτουν οι πιο αιχμηρές απολαύσεις;»

 

«Ο τρόπος σκέψης μου, όπως λέτε, δεν μπορεί να εγκριθεί. Νομίζετε ότι με νοιάζει; Φτωχός ανόητος είναι πράγματι αυτός που υιοθετεί έναν τρόπο σκέψης για τους άλλους!»

 

«Η ευτυχία είναι κάτι ιδεατό, είναι έργο της φαντασίας».

 

«Μέχρι να αποδειχτεί το αλάθητο των ανθρώπινων κρίσεων, θα απαιτήσω την κατάργηση της θανατικής ποινής».

 

«Όλες οι καθολικές ηθικές αρχές είναι άσκοπες φαντασιώσεις».

 

«Οι θρησκείες είναι τα λίκνα του δεσποτισμού».

 

«Όλα, όλα είναι κλοπή, όλα είναι αδιάκοπα και έντονος ανταγωνισμός στη φύση. Η επιθυμία να ξεμπερδέψουμε με την ουσία των άλλων είναι το κύριο - το πιο θεμιτό - πάθος που μας έχει γεννήσει η φύση και, χωρίς αμφιβολία, το πιο ευχάριστο».

 

«Η κοινωνική τάξη σε βάρος της ελευθερίας δεν είναι παρά σχεδόν μια συμφωνία».

 

«Η αισθησιακή υπερβολή διώχνει τον οίκτο στον άνθρωπο».

 

«Η καταστροφή, επομένως, όπως και η δημιουργία, είναι μια από τις εντολές της Φύσης».

 

«Η πρωταρχική και ωραιότερη από τις ιδιότητες της Φύσης είναι η κίνηση, που την ταράζει ανά πάσα στιγμή, αλλά αυτή η κίνηση είναι απλώς μια αέναη συνέπεια εγκλημάτων, τη συντηρεί μόνο με εγκλήματα».

 

«Τι πιο ανήθικο από τον πόλεμο;»

 

«Είναι οι πόλεμοι τίποτα άλλο παρά το μέσο με το οποίο τρέφεται ένα έθνος, με το οποίο ενισχύεται, με το οποίο στηρίζεται;»

 

«Δεν είναι ο τρόπος σκέψης μου που έχει προκαλέσει τις ατυχίες μου, αλλά ο τρόπος σκέψης των άλλων».

 

«Δεν είναι επικίνδυνοι οι νόμοι που αναστέλλουν τα πάθη; Συγκρίνετε τους αιώνες της αναρχίας με αυτούς του ισχυρότερου νομικισμού σε όποια χώρα σας αρέσει και θα δείτε ότι μόνο όταν σιωπούν οι νόμοι εμφανίζονται οι μεγαλύτερες ενέργειες».

 

«Η φύση, που για την τέλεια διατήρηση των νόμων της γενικής της ισορροπίας, άλλοτε έχει ανάγκη από κακίες και άλλοτε από αρετές, εμπνέει πότε αυτήν την παρόρμηση, πότε μια άλλη, σύμφωνα με αυτό που απαιτείται».

 

«Η ευτυχία δεν βρίσκεται ούτε στην κακία ούτε στην αρετή, αλλά στον τρόπο που εκτιμούμε το ένα και το άλλο, και την επιλογή που κάνουμε σύμφωνα με την ατομική μας οργάνωση».

 

«Μην ξεχνάτε ποτέ το γεγονός ότι όλη η ανθρώπινη ευδαιμονία βρίσκεται στη φαντασία του ανθρώπου και ότι δεν μπορεί να σκεφτεί να την πετύχει αν δεν προσέξει όλες τις ιδιοτροπίες του. Ο πιο τυχερός από τους ανθρώπους είναι αυτός που έχει τα περισσότερα μέσα για να ικανοποιήσει τις ιδιοτροπίες του».

 

«Δεν κλαίει κανείς παρά μόνο όταν φοβάται, και γι' αυτό οι βασιλιάδες είναι τύραννοι».

 

«Διακηρύσσουν ενάντια στα πάθη χωρίς να μπαίνουν στον κόπο να σκεφτούν ότι από τη φλόγα τους ανάβει η φιλοσοφία της δάδας».

 

«Ανάμεσα στην κατανόηση και την πίστη πρέπει να υπάρχουν άμεσες συνδέσεις».

 

«Ο φυσικός χαρακτήρας του ανθρώπου είναι να μιμείται. Αυτό του ευαίσθητου ανθρώπου είναι να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο με το άτομο που αγαπά. Μόνο με το να μιμούμαι τις κακίες των άλλων κέρδισα τις ατυχίες μου».

 

«Ο απόλυτος θρίαμβος της φιλοσοφίας θα ήταν να ρίξει φως στους μυστηριώδεις τρόπους με τους οποίους κινείται η πρόνοια για να επιτύχει τα σχέδια που έχει για τον άνθρωπο».

 

«Για να κρίνουμε από τις αντιλήψεις που εξέθεσαν οι θεολόγοι, πρέπει να συμπεράνουμε ότι ο Θεός δημιούργησε τους περισσότερους ανθρώπους απλώς με σκοπό να συνωστιστούν στην κόλαση».

 

«Δεν υπάρχει πιο ζωηρή αίσθηση από αυτή του πόνου. Οι εντυπώσεις του είναι σίγουρες και αξιόπιστες, δεν εξαπατούν ποτέ, όπως αυτές της ηδονής που οι γυναίκες προσποιούνται διαρκώς και σχεδόν ποτέ δεν βιώνουν».

Βιβλία του/τηςΜαρκήσιος ντε Σαντ - Book Odyssey

Βιβλία του/τηςMarquis de Sade - Book Odyssey

Διαβάστε επίσης

ΒΙΒΛΙΟ

16 Ιουνίου γιορτάζουμε την Ημέρα του Πατέρα με 4 υπέροχα βιβλία

Και σας δίνουμε ιδέες για δημιουργικές χειροτεχνίες για να φτιάξετε το δικό σας δώρο

ΒΙΒΛΙΟ

100 χρόνια από τον θάνατο του Franz Kafka: «Τα Σχέδια»

Με αφορμή το λεύκωμα Franz Kafka – Τα Σχέδια που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Οξύ, αλλά και την συμπλήρωση ενός αιώνα από τον θάνατο του σπουδαίου Franz Kafka, ο Θανάσης Μήνας καταπιάνεται με την σχέση του Γερμανού συγγραφέα με το σκίτσο.

Προτεινόμενα