Oxford University Press: «Rage bait» Λέξη της Χρονιάς 2025 — ο νέος κίνδυνος του doomscrolling

Το ασταμάτητο doomscrolling έχει έναν νέο κίνδυνο. Η Oxford University Press ανακοίνωσε ότι το «rage bait» είναι η λέξη της χρονιάς για το 2025. Τι σημαίνει «rage bait»

Ο εκδότης ορίζει το «rage bait» ως διαδικτυακό περιεχόμενο που σχεδιάζεται σκόπιμα για να προκαλέσει θυμό ή αγανάκτηση, επειδή είναι εκνευριστικό, προκλητικό ή προσβλητικό, και δημοσιεύεται συνήθως με σκοπό την αύξηση της επισκεψιμότητας ή της εμπλοκής με μια ιστοσελίδα ή περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο σύνθετος όρος από τις λέξεις «rage» και «bait» έχει τριπλασιάσει τη χρήση του τον τελευταίο χρόνο, υποδηλώνοντας ότι περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ αντιλαμβάνονται τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να συνοδεύουν τη διαδικτυακή ζωή, παράλληλα με τα θετικά, ανέφεραν οι υπεύθυνοι του Oxford English Dictionary.

Γιατί επελέγη για το 2025

Οι υποψήφιοι όροι επελέγησαν ώστε να αντικατοπτρίζουν τις διαθέσεις και τις συζητήσεις που διαμόρφωσαν τη χρονιά που πέρασε, και, λαμβάνοντας υπόψη τον συγκρουσιακό ειδησεογραφικό κύκλο του 2025, οι ειδικοί της OUP θεωρούν ότι η εξάπλωση του «rage bait» υποδηλώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στον τρόπο που μιλάμε για την προσοχή — τόσο πώς δίνεται όσο και πώς επιδιώκεται, την εμπλοκή και την ψηφιακή δεοντολογία.

«Το γεγονός ότι η λέξη “rage bait” υπάρχει και έχει γνωρίσει τόσο δραματική άνοδο στη χρήση σημαίνει ότι αντιλαμβανόμαστε όλο και περισσότερο τις τακτικές χειραγώγησης στις οποίες μπορούμε να παρασυρθούμε online», δήλωσε ο Casper Grathwohl, Πρόεδρος των Oxford Languages.

«Παλαιότερα, το διαδίκτυο επικεντρωνόταν στο να τραβήξει την προσοχή μας διεγείροντας την περιέργεια με αντάλλαγμα τα κλικ, αλλά τώρα έχουμε δει μια δραματική στροφή στο να καταλαμβάνει και να επηρεάζει τα συναισθήματά μας — και το πώς αντιδρούμε», συνέχισε ο Grathwohl. «Φαίνεται σαν τη φυσική εξέλιξη σε μια διαρκή συζήτηση για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος σε έναν κόσμο που οδηγείται από την τεχνολογία — και για τα άκρα της online κουλτούρας.»

Πώς ξεκίνησε και πώς εξελίχθηκε

Ενδιαφέρον έχει ότι η πρώτη χρήση του «rage bait» online δεν είχε καμία σχέση με τρολάρισμα στα social media. Σε μια ανάρτηση στο Usenet το 2002, ο όρος χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο της οδικής κυκλοφορίας — για να περιγράψει ένα συγκεκριμένο είδος αντίδρασης οδηγού όταν κάποιος από πίσω του αναβοσβήνει τα φώτα ζητώντας να προσπεράσει.

Αυτή η χρήση ουσιαστικά όρισε τον όρο ως μια μορφή σκόπιμου εκνευρισμού.

Η δισύλλαβη, ανοιχτή σύνθετη λέξη εξελίχθηκε σε σλανγκ που πλέον χρησιμοποιείται online για να περιγράψει viral αναρτήσεις, συχνά ως κριτική σε ολόκληρα δίκτυα περιεχομένου που καθορίζουν τι δημοσιεύεται στο διαδίκτυο.

Σήμερα, έχει γίνει συντομογραφία για περιεχόμενο που σχεδιάζεται ειδικά ώστε να προκαλεί θυμό, επειδή είναι εκνευριστικό, προσβλητικό ή σκόπιμα διχαστικό.

Οι άλλοι υποψήφιοι όροι

Το «rage bait» επικράτησε έναντι δύο άλλων όρων της shortlist: «aura farming» και «biohack».

«Aura farming» σημαίνει την καλλιέργεια μιας εντυπωσιακής, ελκυστικής ή χαρισματικής περσόνας ή δημόσιας εικόνας, με συμπεριφορές ή παρουσίαση που υποτίθεται ότι μεταδίδουν διακριτικά αύρα αυτοπεποίθησης, coolness ή μυστηρίου, σύμφωνα με το OED.

Παράλληλα, το ρήμα «biohack» υποδηλώνει προσπάθεια βελτίωσης ή βελτιστοποίησης της σωματικής ή πνευματικής απόδοσης, υγείας, μακροζωίας ή ευεξίας, μέσω αλλαγών στη διατροφή, την άσκηση ή τον τρόπο ζωής, ή με άλλα μέσα όπως φάρμακα, συμπληρώματα ή τεχνολογικές συσκευές.

Διευκρινίσεις για τον όρο

Για όσους σκέφτονται ότι η Oxford κάνει «rage bait» ορίζοντας δύο λέξεις ως λέξη της χρονιάς, ο εκδότης εξήγησε ότι η λέξη της χρονιάς μπορεί να είναι είτε μία μεμονωμένη λέξη είτε μια έκφραση, την οποία οι λεξικογράφοι θεωρούν ως μία ενότητα νοήματος.

«Εκεί όπου η περσινή επιλογή, το “brain rot”, αποτύπωσε την πνευματική εξάντληση του ατελείωτου scrolling, το “rage bait” ρίχνει φως στο περιεχόμενο που είναι επίτηδες σχεδιασμένο να πυροδοτεί αγανάκτηση και να οδηγεί σε κλικ», είπε ο Grathwohl.

«Και μαζί, σχηματίζουν έναν ισχυρό κύκλο όπου η αγανάκτηση γεννά εμπλοκή, οι αλγόριθμοι την ενισχύουν και η συνεχής έκθεση μας αφήνει ψυχικά εξουθενωμένους. Αυτές οι λέξεις δεν ορίζουν απλώς τάσεις· αποκαλύπτουν πώς οι ψηφιακές πλατφόρμες αναδιαμορφώνουν τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς μας.»

Ετυμολογία και σημασία

«Rage bait» είναι σύνθετο των λέξεων «rage», που σημαίνει «βίαιη έκρηξη θυμού», και «bait», «ελκυστικό δόλωμα», εξηγούν.

Ως αυτόνομος όρος, το «rage bait» αναδεικνύει πώς δύο καθιερωμένες λέξεις της αγγλικής μπορούν να συνδυαστούν για να δώσουν πιο συγκεκριμένο νόημα σε ένα πλαίσιο και να δημιουργήσουν έναν ενιαίο όρο που αντηχεί με τον κόσμο όπου ζούμε σήμερα.

Προηγούμενη επιλογή και άλλες «λέξεις της χρονιάς»

Πέρυσι, η OUP είχε ορίσει ως Λέξη της Χρονιάς 2024 τον όρο «brain rot», που ορίζεται ως η υποτιθέμενη επιδείνωση της πνευματικής ή διανοητικής κατάστασης ενός ατόμου, ιδίως ως αποτέλεσμα υπερκατανάλωσης (πλέον κυρίως online) περιεχομένου που θεωρείται τετριμμένο ή μη απαιτητικό.

Εν τω μεταξύ, το Dictionary.com ανέδειξε το «67» ως τη λέξη της χρονιάς για το 2025.

«Ίσως το πιο καθοριστικό στοιχείο του “67” είναι ότι είναι αδύνατον να οριστεί», ανέφερε η ανακοίνωση. «Είναι άνευ νοήματος, πανταχού παρόν και παρανοϊκό. Κάποιοι το ερμηνεύουν ως “μέτριο” ή “έτσι κι έτσι”, και συνήθως συνοδεύεται από μια κίνηση-σήκωμα ώμων με τις παλάμες προς τα πάνω που κινούνται εναλλάξ. Χρησιμοποιείται επίσης ως επιφώνημα.»

Ο όρος «parasocial» ορίστηκε ως λέξη της χρονιάς από το Cambridge Dictionary για το 2025, αναφερόμενος στην κατάσταση όπου ένα άτομο αισθάνεται ότι έχει σχέση με ένα διάσημο πρόσωπο, παρότι δεν το γνωρίζει προσωπικά.

Όλα όσα ξέρουμε για την 3η σεζόν του Squid Game