Λίγο zen στη Χριστουγεννιάτικη Αθήνα

Κυριακή πρωϊ και κατευθύνομαι προς το Σύνταγμα, παραμονές γιορτών. 'Ηδη μέσα στο μετρό σκέφτομαι ότι ίσως να μην είχα και την καλύτερη ιδέα, κρίνοντας από πλήθος των ανθρώπων που γεμίζουν ασυνήθιστα το βαγόνι. Βγαίνοντας προς το Σύνταγμα είμαι πια σίγουρη. Η Χριστουγεννιάτικη φρενίτιδα είναι εκεί και εγώ δεν θέλω να έχω καμία σχέση μαζί της. Δυσκολεύεσαι να φτάσεις στην... επιφάνεια και σπρώχνεις σακούλες καταστημάτων. Όλοι στριμώχνονται, μιλούν αγχωμένα, αγωνιούν για ένα τραπέζι σε ένα καφέ χωρίς να κάνουν καμία παύση από την μανία της καθημερινότητας. Μια από τα ίδια. Αναρωτιέμαι αν, τελικά, αυτό είναι τα Χριστούγεννα κι εγώ  έχω παραξενέψει, ή αν -πάει- το χάσαμε το νόημα και ποιο τελικά μπορεί να είναι.

'Ετσι, από άμυνα, θα αποφύγω την αρχή της Ερμού που μοιάζει με εμπόλεμη ζώνη κατανάλωσης και θα ανηφορίσω λίγο για το 'Ιδρυμα Β & Μ Θεοχαράκη γιατί την έκθεση "Qi Baishi H Mυστηριώδης Ανατολή" αναζητώντας λίγο zen στην καρδιά των γιορτών.

Εκεί τα πράγματα είναι καλύτερα. Κλείνω την πόρτα στον θόρυβο του έξω και μπαίνω μέσα στον ειρηνικό κόσμο του σπουδαίου Qi Baishi (1864-1957) έναν από τους παραγωγικότερους και διασημότερους δασκάλους στην κινεζική ζωγραφική του εικοστού αιώνα. Εκεί με περιμένουν τρεις όροφοι απόλυτου zen. Ο πολιτισμικός θησαυρός των Κινέζων, ο Qi Baishi, υπήρξε ένας καλλιτέχνης με "τέσσερις μοναδικές δεξιότητες" την ποίηση, την καλλιγραφία τη ζωγραφική και τη  σφραγιδογλυφία. Στη ζωγραφική του, που ένωνε μαζί με την τέχνη της ποίησης, τα θέματα του ήταν στοιχεία από την καθημερινότητα που εξυμνούσαν να την αξία της "Αληθινής ζωής". Απεικόνιζαν εικόνες της φύσης, ή της ζωής του ανθρώπου μέσα σε αυτή, με τρόπο χαρούμενο και λιτό. Ο Qi Baishi στα 100 χρόνια του βίου του παρατηρεί τις γαρίδες, τα έντομα, τα λουλούδια, τα φυτά και φτιάχνει με μελάνι πάνω σε χαρτί σχέδια που τελικά αποδεικνύουν ότι υπάρχει "νόημα πέρα από την εικόνα", ότι δηλαδή κάτι απλό που υπάρχει δίπλα σου μπορεί με τα δικά σου μάτια να πάρει ένα εντελώς διαφορετικό νόημα.

Τι κάνει με το πινέλο του; Φιλοσοφεί για την "Ευτυχισμένη, Γαλήνια ζωή" ζωγραφίζοντας έναν άνδρα να κρατά ένα γαλάζιο δοχείο (εικόνα). Στο βάθος πετάει μια νυχτερίδα. Στα Κινέζικα οι λέξεις αγγείο και νυχτερίδα, διαβάζω ότι είναι ομόηχες με τις λέξεις ειρήνη και τύχη. Μιλά για την δυστυχία της αεργίας μέσα από μια σφραγίδα που λέει μια ολόκληρη ιστορία και μας ταξιδεύει στο "Παράδεισο" της Κινέζικής φύσης που μοιάζει τόσο, μα τόσο, με την Ελληνική (ρόδια, κολοκύθες, δέντρα, βουνά, η επαφή με το νερό και τη νεκρή φύση). Το νιώθεις όταν βλέπεις ένα πιάτο με ρόδια ή ένα δέντρο που το φυσά ο άνεμος , ότι οι Κινέζοι με τη φύση είχαν την ίδια σχέση απλοϊκής λατρείας με εμάς.

Η Κινεζική, λαϊκή τέχνη έχει ένα μεγαλείο όμοιο με του -δικού μας- Θεόφιλου και ένα υπόβαθρο αξιοθαύμαστο. Μας υπενθυμίζει ότι zen σημαίνει να βρίσκω την ομορφιά στα απλά. Βρίσκω τη ευτυχία στην πέτρα που στέκεται δίπλα μου.

Μην ξεχαστείς με το shopping και χάσεις αυτή την υπέροχη έκθεση. Αξίζει.

'Iδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1

Περισσότερα για τις ώρες λειτουργίας του μουσείου εδώ