Το Grinch effect: Γιατί δεν μου αρέσουν τα Χριστούγεννα, ούτε οι στολισμοί

Δεν είναι ότι μισώ τα Χριστούγεννα. Είναι ότι κάθε χρόνο, κάτι μέσα μου μπαίνει σε κατάσταση emotional shutdown όταν ανάβουν τα λαμπάκια ξυπνάει μέσα μου ο Grinch. Και όσο μεγαλώνω, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται και δεν είναι θέμα γιορτινού κυνισμού είναι θέμα αλήθειας. Κάθε Δεκέμβρη υπάρχει μια παράξενη πίεση να φορέσουμε όλοι το ίδιο χαμόγελο, να μπούμε σε mood χαράς και γιορτής, να συμμετέχουμε σε μια ευφορία που υποτίθεται ότι είναι καθολική. Κι όμως, κάθε φορά που βλέπω τα πρώτα φωτάκια στους δρόμους, νιώθω αυτό το μικρό σφίξιμο στο στομάχι και δεν είναι ότι δεν ξέρω τι συμβολίζουν τα Χριστούγεννα. Είναι ότι δεν ανήκω στην αφήγηση τους, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που την πλασάρει ο κόσμος γύρω μου και το lifestyle.

Το αποκαλώ Grinch effect, όχι επειδή θέλω να καταστρέψω τις γιορτές για τους άλλους, αλλά επειδή νιώθω σαν τον Grinch όταν του ζητάνε να χαμογελάσει ενώ μέσα του δεν βγαίνει. Μερικές φορές, η αλήθεια είναι απλή, δεν νιώθω το vibe και είναι ΟΚ. Δεν είμαι ρομπότ να μου ανοίγεις τον διακόπτη και να χαίρομαι σαν παιδί σε λούνα παρκ.

Τα Χριστούγεννα ως performance

Από μικρός θυμάμαι ότι οι γιορτές είχαν πάντα μια δόση υποκρισίας. Όλοι τρέχαμε να προλάβουμε να είμαστε “καλά”, να φτιάξουμε φανταχτερές εικόνες, να πούμε ευχές που δεν εννοούμε πάντα, να φορέσουμε το καλό μας πρόσωπο. Τότε δεν το έβλεπα τόσο καθαρά — το ένστικτο απλώς έλεγε πως κάτι δεν κολλούσε. Τα Χριστούγεννα, για πολλούς, είναι μια παράσταση, ένα σκηνικό τέλειου φωτισμού και στολισμού, ακριβώς όπως στο Instagram, σαν μια εποχή που σου λέει πρέπει να είσαι χαρούμενος. Και όταν δεν είσαι το κενό γίνεται ακόμη πιο θορυβώδες και κατακριτέο.

Σαφώς και κατανοώ τη μαγεία του στολισμού για όσους τον αγαπούν, ειλικρινά, αλλά για μένα, τα λαμπάκια και οι γιρλάντες δεν προκαλούν θαυμασμό, φέρνουν υπερένταση. Υπάρχει μια αισθητική υπερφόρτωσης που μου θυμίζει πώς νιώθεις όταν μπαίνεις σε ένα εμπορικό κέντρο με τεράστια ηχεία και κραυγαλέα χρώματα, σαν να μην υπάρχει κανένας χώρος για ησυχία και ανάσα. Και κάπου μέσα σ’ αυτό το φανταχτερό χάος, νιώθω να χάνεται η επαφή με ό,τι είναι πραγματικά ανθρώπινο και φυσιολογικό, όλα είναι διογκωμένα και στην υπερβολή τους, σαν να καλύπτουμε το άγχος μας με glitter και φως και να το βαφτίζουμε «γιορτινό πνεύμα».

Οι γιορτές μεγεθύνουν ό,τι ήδη νιώθεις

Ένας λόγος που τα Χριστούγεννα δεν μου ταιριάζουν είναι ότι λειτουργούν σαν μεγεθυντικός φακός. Αν είσαι καλά, θα νιώσεις καλύτερα, αν όμως μέσα σου υπάρχει κούραση, απώλεια, άγχος ή απλώς ανάγκη για ηρεμία, τότε όλος αυτός ο βομβαρδισμός ευτυχίας σε κάνει να νιώθεις ακόμα πιο εκτός εποχής. Η γιορτή δεν διορθώνει τίποτα, απλώς φωτίζει ό,τι υπάρχει ήδη και πολλές φορές, αυτό πονάει περισσότερο απ’ όσο λέμε και αφήνουμε να φανεί στους γύρω μας.

Η τοξική αισιοδοξία του «πρέπει να περνάς καλά»

Νιώθω ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα των Χριστουγέννων είναι η υποχρέωση να γιορτάσεις και η πίεση να μπεις στο κλίμα, να χαρείς, να μην χαλάσεις τη διάθεση των άλλων, αν δεν σου βγαίνει στην τελική να προσποιηθείς. Όλο αυτό λοιπόν είναι μία μορφή τοξικής αισιοδοξίας και αν δεν είσαι ενθουσιασμένος, είσαι προβληματικός. Αν δεν σου αρέσουν τα στολίδια, είσαι Grinch, αν δεν γιορτάζεις, κάτι κάνεις λάθος. Δυστυχώς κανείς δεν σκέφτεται ότι ίσως δεν είναι θέμα μιζέριας αλλά θέμα εσωτερικού κόσμου και αυθεντικότητας. Ή απλώς προσωπική επιλογή.

Όταν δεν ανήκεις σε αυτή την παγκόσμια γιορτινή διάθεση, αισθάνεσαι λίγο σαν εξωτερικός παρατηρητής, βλέπεις τον κόσμο να μπαίνει σε mode «είμαστε όλοι πολύ χαρούμενοι» αλλά η πραγματικότητα δεν αλλάζει επειδή ανάψαμε φωτάκια. Οι σχέσεις που είναι μπερδεμένες παραμένουν μπερδεμένες, η μοναξιά συνεχίζει να υπάρχει, η κούραση παραμένει στο σώμα και όσο κι αν τη σκεπάσεις με γιορτινά τραπέζια και φωτάκια τα πράγματα μετά τα Χριστούγεννα θα συνεχίσουν να είναι τα ίδια. Και κάπως έτσι, το χαμόγελο γίνεται προσωπική μάσκα και όχι συναισθηματική πραγματικότητα. Ίσως, δεν είμαι Grinch αλλά απλώς χρειάζομαι μια άλλη εκδοχή Χριστουγέννων.

Με τον καιρό συνειδητοποίησα ότι δεν είναι ότι δεν μου αρέσουν τα Χριστούγεννα, απλώς δεν βρίσκω τον εαυτό μου στον τρόπο που τα ζούμε. Δεν με γεμίζει ούτε με αλλάζει η υπερβολή, η λάμψη και η επιβολή της χαράς. Αλλά με αγγίζουν οι μικρές, ανεπιτήδευτες στιγμές όπως ένα ήσυχο βράδυ, ένα ουσιαστικό μήνυμα, ένα ζεστό ποτό με έναν άνθρωπο που αγαπώ και χαίρομαι να βλέπω.
Αν αυτή η δική μου εκδοχή της γιορτής δεν είναι τόσο λαμπερή και χαρούμενη, δεν πειράζει, είναι σίγουρα λιγότερο θορυβώδης και πιο αληθινή. Και ίσως, τελικά, το Grinch effect να μην είναι απομάκρυνση από τα Χριστούγεννα, αλλά από μια γιορτή που έχει χάσει την ανθρώπινη πλευρά της και έχει εμπορευματοποιηθεί στον ύψιστο βαθμό.

 Διάβασε ακόμα: 

ΔΕΗ Christmas Factory: Ζήστε τον παλμό των Χριστουγέννων στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, 22 Νοεμβρίου 2025 – 6 Ιανουαρίου 2026