Τα αντιοξειδωτικά έγιναν το αγαπημένο το «ξυπνητήρι» του εγκεφάλου μου – ακόμα κι όταν έχουν στυφή γεύση

Πάντα αναρωτιόμουν γιατί το σώμα μου ζητάει επίμονα ένα φλιτζάνι δυνατό τσάι ή ένα κομματάκι μαύρης σοκολάτας όταν νιώθω πεσμένη. Νόμιζα ότι ήταν η καφεΐνη ή η ζάχαρη. Έκανα λάθος. Μια νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι τα αντιοξειδωτικά δεν μας προστατεύουν απλώς, αλλά «μιλούν» απευθείας στον εγκέφαλό μας μέσω της... γεύσης.

Ξέρεις αυτή την αίσθηση; Παίρνεις μια γουλιά από ένα πολύ δυνατό μαύρο τσάι, μια μπουκιά από σοκολάτα με 85% κακάο ή πίνεις το πρώτο ποτήρι από ένα ξηρό κόκκινο κρασί. Ξαφνικά, το στόμα σου «στεγνώνει» ελαφρώς, νιώθεις μια πικράδα που όμως είναι ευχάριστη και μετά... ένα «κλικ». Το μυαλό μοιάζει να ξυπνάει.

Κάποτε πίστευα ότι αυτή η στυφή γεύση ήταν απλώς ένα χαρακτηριστικό της τροφής που έπρεπε να ανεχτώ για να πάρω τα θρεπτικά συστατικά. Αλλά πρόσφατα έπεσα πάνω σε μια συναρπαστική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Current Research in Food Science και η οποία άλλαξε εντελώς τον τρόπο που τρώω και πίνω.

Φαίνεται πως αυτή η αίσθηση δεν είναι τυχαία. Είναι ένα σήμα. Και τα αντιοξειδωτικά που κρύβονται πίσω από αυτήν (συγκεκριμένα οι φλαβανόλες) κάνουν στον εγκέφαλό μας ένα δώρο που μοιάζει εκπληκτικά με τα οφέλη της άσκησης.

Το παράδοξο με τα αντιοξειδωτικά

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ακούμε συνέχεια για τις φλαβανόλες (μια κατηγορία πολυφαινολών). Είναι τα «καλά παιδιά» της διατροφής που βρίσκονται στα φυτά, βοηθούν την καρδιά, μειώνουν τις φλεγμονές και υπόσχονται μακροζωία.

Όμως, οι επιστήμονες είχαν να αντιμετωπίσουν έναν γρίφο: Οι έρευνες έδειχναν ότι όταν τρώμε αυτές τις τροφές, ελάχιστη ποσότητα από τα αντιοξειδωτικά καταφέρνει τελικά να περάσει στο αίμα μας μετά την πέψη. Το ερώτημα ήταν εύλογο: «Αφού δεν απορροφούνται πλήρως, πώς στο καλό καταφέρνουν να έχουν τόσο θετική επίδραση στη μνήμη και τη διαύγεια;».

Η απάντηση ήρθε από την Ιαπωνία και είναι μια ανατροπή που θα λατρέψεις.

Η γεύση ως «διακόπτης» ενέργειας

Οι ερευνητές ανακάλυψαν (σε πειράματα με ποντίκια, που όμως μας δίνουν ισχυρές ενδείξεις για βιολογικούς μηχανισμούς) ότι τα αντιοξειδωτικά δεν χρειάζεται απαραίτητα να κυκλοφορήσουν στο αίμα για να δράσουν. Η δράση τους ξεκινάει πολύ νωρίτερα: Στο στόμα.

Η στυφή γεύση ενεργοποιεί τα αισθητήρια νεύρα. Αυτά στέλνουν αστραπιαία σήμα στον εγκέφαλο και συγκεκριμένα στο κέντρο εγρήγορσης (locus coeruleus). Το αποτέλεσμα;

Έκρηξη ντοπαμίνης: Ο νευροδιαβιβαστής της ικανοποίησης και του κινήτρου.

Αύξηση νορεπινεφρίνης: Η ουσία που μας κρατάει σε εγρήγορση και συγκέντρωση.

Ουσιαστικά, η κατανάλωση αυτών των τροφών ξεγελάει τον εγκέφαλο ώστε να νομίζει ότι έχει κάνει μια ήπια προπόνηση! Βελτιώνει τη μνήμη, τη διάθεση και την επιθυμία για κίνηση, χωρίς να έχεις ιδρώσει ούτε σταγόνα.

«Αισθητηριακή Διατροφή»: Η νέα τάση που θα ακολουθήσω

Αυτό το εύρημα εισάγει έναν νέο όρο: την «Αισθητηριακή Διατροφή» (Sensory Nutrition). Σημαίνει ότι η θρέψη δεν είναι μόνο βιταμίνες και θερμίδες. Είναι και η εμπειρία. Η γεύση, η υφή, η αίσθηση στο στόμα είναι βιολογικά σήματα που ρυθμίζουν το σώμα μας.

Ξαφνικά, το να απολαμβάνω αργά ένα κομμάτι μαύρης σοκολάτας δεν είναι «αμαρτία». Είναι μια συνειδητή πράξη βιο-χάκινγκ του εγκεφάλου μου!

Πώς να το βάλεις στη ζωή σου

Με βάση αυτή τη γνώση, άλλαξα τον τρόπο που καταναλώνω αυτές τις τροφές. Σκοπός δεν είναι να τις καταπιώ γρήγορα, αλλά να νιώσω τη στυφάδα τους.

1. Το τελετουργικό της Μαύρης Σοκολάτας Μη μασάς γρήγορα. Πάρε ένα μικρό κομμάτι σοκολάτας με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο (πάνω από 70%). Άσε το να λιώσει στη γλώσσα σου. Εστίασε σε εκείνη την πικρή, στυφή αίσθηση που στεγνώνει το στόμα. Εκείνη τη στιγμή, τα νεύρα σου στέλνουν σήμα: «Ξύπνα!».

2. Τσάι: Όσο πιο δυνατό, τόσο το καλύτερο Παλιά έβγαζα το φακελάκι γρήγορα για να μην πικρίσει. Τώρα, το αφήνω λίγο παραπάνω. Αυτή η «στυφάδα» (astringency) του πράσινου ή του μαύρου τσαγιού είναι ακριβώς αυτό που θέλουν τα αντιοξειδωτικά για να δουλέψουν.

3. Κρασί με συνείδηση (Winefulness) Αν πιεις ένα ποτήρι κόκκινο κρασί, μην το κατεβάσεις μονορούφι. Κράτα το λίγο στο στόμα. Οι τανίνες (που είναι φλαβανόλες) δημιουργούν αυτή την ξηρότητα στα ούλα. Είναι μέρος της απόλαυσης και, όπως φαίνεται, μέρος της ωφέλειας.

4. Φρούτα με τη φλούδα Μήλα, σταφύλια, μούρα. Η φλούδα είναι γεμάτη με αυτά τα συστατικά. Όταν τρως ένα άγουρο μήλο ή ένα βατόμουρο που σου «μουδιάζει» το στόμα, χαμογέλα. Ο εγκέφαλός σου παίρνει τα πάνω του.

Ισορροπία πάνω απ’ όλα

Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η έρευνα είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο και έγινε σε πειραματόζωα. Δεν σημαίνει ότι το κρασί αντικαθιστά το γυμναστήριο (δυστυχώς!).

Όμως, προσθέτει ένα υπέροχο κομμάτι στο παζλ της ευεξίας: Η απόλαυση του φαγητού, η γεύση και η εμπειρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την υγεία μας. Τα αντιοξειδωτικά δεν είναι απλώς χημικές ενώσεις. Είναι μηνύματα. Και το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να μάθουμε να τα «διαβάζουμε» με τη γλώσσα μας.

Την επόμενη φορά που θα νιώσεις αυτή την περίεργη στυφάδα, μην ψάξεις για νερό. Απόλαυσέ τη. Το μυαλό σου ετοιμάζεται να λάμψει.

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

Τα νέα φάρμακα απώλειας βάρους και το πώς άλλαξαν τη σχέση μου με το φαγητό