Συναισθηματική αποσύνδεση από τα ρούχα: Γιατί νιώθουμε ότι «δεν έχουμε τι να φορέσουμε»

Το αίσθημα «δεν έχω τίποτα να φορέσω» είναι πιο κοινό απ’ όσο νομίζουμε – και συχνά δεν έχει να κάνει με το πόσα ρούχα υπάρχουν στην ντουλάπα μας, αλλά με το πώς νιώθουμε μέσα σε αυτά. Μια πρόσφατη μελέτη της πλατφόρμας μεταχειρισμένης μόδας Vestiaire Collective, σε συνεργασία με τη συμβουλευτική WRÅD, προσπάθησε να αποκωδικοποιήσει αυτή την εμπειρία και ανέδειξε έναν κεντρικό παράγοντα: τη συναισθηματική αποσύνδεση.

Τι σημαίνει «συναισθηματική αποσύνδεση» από τα ρούχα

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 90% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι όταν τους πιάνει αυτό το «δεν έχω τίποτα να φορέσω», καταλήγουν σε νέα αγορά – ακόμη κι αν η ντουλάπα τους είναι ήδη γεμάτη. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες τείνουν να υποεκτιμούν τον όγκο της γκαρνταρόμπας τους κατά 40%, κάτι που δείχνει πως το ζήτημα δεν είναι πάντα η πραγματική έλλειψη, αλλά η αίσθηση έλλειψης.

Το συγκεκριμένο συναίσθημα επηρεάζει το 84% των ερωτηθέντων και φτάνει στο 94% στη Gen Z. Η μελέτη το συνδέει με μια εσωτερική απόσταση: τη στιγμή που τα ρούχα δεν «μιλούν» πια για το ποιοι/ποιες είμαστε τώρα, ή δεν ταιριάζουν με τη διάθεσή μας και την τρέχουσα φάση της ζωής μας. Με άλλα λόγια, μπορεί να κοιτάμε την ντουλάπα και να μην αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτή.

Το νιώθεις κι εσύ

Η συναισθηματική αποσύνδεση δεν είναι διάγνωση και δεν χρειάζεται να την αντιμετωπίσουμε σαν «πρόβλημα» που πρέπει να διορθωθεί. Είναι όμως ένα σήμα ότι κάτι μέσα μας ζητά φροντίδα, ευελιξία και ίσως μια πιο τρυφερή ματιά. Η έρευνα δείχνει ότι οι λόγοι είναι συχνά ταυτοτικοί ή συναισθηματικοί: το 86,5% των ερωτηθέντων μίλησε για τέτοιου τύπου αιτίες.

Ανάμεσα σε όσα αναφέρονται πιο συχνά:

• Ανησυχίες για την εικόνα σώματος (39%).
• Αυτοαμφισβήτηση (22%).
• Ανασφάλεια (22%).

Στην καθημερινότητα, αυτό μπορεί να μεταφράζεται σε στιγμές όπου τίποτα «δεν κάθεται καλά», τίποτα «δεν είναι αρκετό», ή όπου η επιλογή ρούχων καταλήγει να μοιάζει με δοκιμασία. Αν σου συμβαίνει, δεν σημαίνει ότι υστερείς – σημαίνει ότι προσπαθείς να βρεις ξανά σύνδεση με τον εαυτό σου.

Η μεταχειρισμένη μόδα βοηθάει πραγματικά;

Η μελέτη παρατηρεί ότι τα κυκλικά μοντέλα, όπως η μεταχειρισμένη μόδα, μπορούν να αλλάξουν τη σχέση ματαίωσης που συχνά γεννά το «δεν έχω τίποτα να φορέσω». Συγκεκριμένα, οι χρήστες της Vestiaire Collective φαίνεται να βιώνουν μείωση 23% στο εβδομαδιαίο αίσθημα «έλλειψης» ειδών. Από την άλλη, σε άτομα που δεν χρησιμοποιούν ποτέ τέτοιες υπηρεσίες, η ματαίωση αυξάνεται κατά 50%.

Επιπλέον, όσοι δηλώνουν ότι ψωνίζουν πιο μελετημένα και βιώσιμα αναφέρουν 25% μεγαλύτερη ικανοποίηση από την γκαρνταρόμπα τους. Αυτό ταιριάζει με την ιδέα πως όταν δίνουμε χρόνο στη σκέψη, μειώνεται η παρόρμηση και αυξάνεται η αίσθηση νοήματος.

Ταυτόχρονα, άλλες ακαδημαϊκές προσεγγίσεις γύρω από τον εθισμό σε εφαρμογές μεταχειρισμένων ειδών δείχνουν ότι η εικόνα είναι σύνθετη: υπάρχει πιθανότητα οι πλατφόρμες να ενισχύσουν την υπερκατανάλωση, ειδικά όταν η αγορά λειτουργεί ως «παρηγοριά». Η πρόθεση με την οποία μπαίνουμε σε μια εφαρμογή έχει σημασία. Το ίδιο και τα όρια που βάζουμε, με καλοσύνη προς τον εαυτό μας.

Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ο στόχος, όπως τονίζει η μελέτη, είναι να αποκαταστήσουμε την επίγνωση της πραγματικής αξίας των πραγμάτων που ήδη έχουμε – και να μειώσουμε την ψυχική κόπωση που φέρνει η υπερ-επιλογή. Αυτό μπορεί να αφορά τόσο τους καταναλωτές όσο και τις ομάδες πωλήσεων/συμβούλους στυλ, που συχνά βρίσκονται στο σημείο όπου η ανασφάλεια συναντά την αγορά.

• Αναγνώρισε την παρόρμηση χωρίς ντροπή. Το «θέλω να αγοράσω κάτι τώρα» μπορεί να είναι ένδειξη ότι ζητάς ανακούφιση ή επιβεβαίωση, όχι απαραίτητα ένα ακόμη κομμάτι. Αντί για αυτοκριτική, δοκίμασε μια ερώτηση: «Τι θα ήθελα να νιώσω όταν ντύνομαι σήμερα;»
• Μετακίνησε την προσοχή από την «καινοφάνεια» στην πολυχρηστικότητα. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι άνθρωποι ξεχνούν περίπου το 25% της ντουλάπας τους. Μικροί συνδυασμοί με ήδη υπάρχοντα ρούχα μπορούν να «ξαναζωντανέψουν» κομμάτια που αγαπήθηκαν.
• Δώσε χώρο στο «Σκέψου πρώτα, αγόρασε έπειτα». Μια σύντομη παύση (ακόμη και λίγες ώρες) πριν την αγορά μπορεί να βοηθήσει να ξεχωρίσεις την ανάγκη για έκφραση από την ανάγκη για παρηγοριά.

Τι να θυμάσαι

Δεν είσαι «περίεργος/η» ή «αχάριστος/η» επειδή δεν σου αρέσει τίποτα από όσα έχεις. Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι ανάγκες αλλάζουν, το σώμα αλλάζει, οι ρόλοι και οι φάσεις ζωής αλλάζουν. Είναι λογικό, κάποια στιγμή, η ντουλάπα να μην σε εκφράζει όπως παλιά.

Το ντύσιμο μπορεί να είναι μια πράξη φροντίδας, όχι αξιολόγησης. Αντί να ψάχνεις το «τέλειο» σύνολο, μπορείς να αναζητήσεις το «αρκετά καλό για σήμερα»: κάτι που δεν πιέζει, που δεν σε τιμωρεί, που σου δίνει λίγο χώρο να αναπνεύσεις.

Και αν τελικά επιλέξεις να αγοράσεις κάτι, η μελέτη δείχνει ότι οι πιο συνειδητές επιλογές συνδέονται με μεγαλύτερη ικανοποίηση. Μικρά βήματα επίγνωσης μπορούν να σπάσουν τον κύκλο της ματαίωσης – χωρίς βιασύνη, χωρίς τελειομανία, με σεβασμό σε αυτό που κουβαλάς κάθε μέρα.

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

Η ευτυχία μου: Γιατί έμαθα να δημιουργώ πολλά καλάθια στη ζωή

Διάβασε ακόμα