Η ιστορία της Black Friday: Από πού ξεκίνησε και πώς έχουμε φτάσει στο σήμερα

Κάθε χρόνο, η Black Friday μας βρίσκει να έχουμε φτιάξει ολόκληρες λίστες επιθυμιών με προσφορές που μοιάζουν ανίκητες και την αίσθηση ότι «αν δεν προλάβεις, χάνεις». Όμως πίσω από αυτή τη μέρα υπάρχει μια ιστορία πολύ διαφορετική από αυτό που ζούμε σήμερα. Από την αναταραχή μιας πόλης μέχρι τις ψηφιακές προσφορές που κατακλύζουν το κινητό μας, η Black Friday έχει διανύσει μια απίστευτη διαδρομή.

Από πού ξεκίνησαν όλα

Πολλοί πιστεύουν ότι η Black Friday ξεκίνησε ως η μέρα που τα καταστήματα αρχίζουν να έχουν κέρδη. Αυτή όμως είναι μια πιο σύγχρονη και πολύ καλοφτιαγμένη εκδοχή της ιστορίας. Η πραγματική αφετηρία βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια της δεκαετίας του 1950. Εκείνες τις μέρες, την επομένη της «Γιορτής των Ευχαριστιών», χιλιάδες κάτοικοι και τουρίστες πλημμύριζαν τους δρόμους της πόλης για να προετοιμαστούν για τον μεγάλο αγώνα Army–Navy. Η αστυνομία, αδυνατώντας να ελέγξει το χάος, «βάφτισε» την ημέρα Black Friday που σημαίνει μια μαύρη, δύσκολη, εξουθενωτική Παρασκευή, γεμάτη κυκλοφοριακή συμφόρηση, κλοπές καταστημάτων και απίστευτη φασαρία. Οι έμποροι δεν ενθουσιάστηκαν καθόλου με αυτό το όνομα και προσπάθησαν να το αλλάξουν σε Big Friday, αλλά ο κόσμος δεν το υιοθέτησε ποτέ. Έτσι, το όνομα έμεινε και από μια μέρα χάους έγινε, σιγά-σιγά, μια μέρα ευκαιριών.

Πώς μετατράπηκε σε καταναλωτική γιορτή

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και τις αρχές του ’90. Τα καταστήματα αντιλήφθηκαν ότι η συγκεκριμένη μέρα μπορούσε να γίνει η καλύτερη εμπορική ευκαιρία της χρονιάς και άρχισαν να επενδύουν σε μεγάλες εκπτώσεις, τεράστιες προσφορές και ανοιχτά καταστήματα μέχρι αργά. Στην αρχή, οι εκπτώσεις ήταν σχετικά περιορισμένες. Όμως όσο μεγάλωνε η συμμετοχή του κόσμου, τόσο οι επιχειρήσεις προωθούσαν την Black Friday με πιο επιθετικές προσφορές, με το να σχηματίζονται ουρές από τα ξημερώματα σε μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων, ειδικά προϊόντα διαθέσιμα μόνο εκείνη τη μέρα και διαφημιστικά σποτ που έστηναν μία ολόκληρη αφήγηση γύρω από το «κυνήγι της ευκαιρίας» και της τέλειας προσφοράς.

Κάπως έτσι, η Black Friday πήρε τη μορφή ενός άτυπου αγώνα δρόμου. Όλοι έχουμε δει εικόνες από ανθρώπους που σπρώχνονται για μια τηλεόραση και τελικά έγιναν μέρος της ποπ κουλτούρας, ενώ η μέρα αρχίζει να θεωρείται το «ανεπίσημο ξεκίνημα» της εορταστικής αγοραστικής περιόδου.

Η ψηφιακή επανάσταση: Cyber Monday η online μανία

Με την εξάπλωση του διαδικτύου, η Black Friday βρήκε έναν νέο χώρο να ανθίσει. Μάλιστα, τόσο πολύ που γρήγορα απέκτησε τη δική της «αδερφούλα» με το όνομα Cyber Monday, μια μέρα αφιερωμένη αποκλειστικά στις online προσφορές. Ωστόσο, στην πραγματικότητα οι δύο μέρες άρχισαν να συγχωνεύονται και οι εκπτώσεις πλέον ξεκινούν μέρες πριν, κρατάνε όλη την εβδομάδα και από μία Αμερικάνικη παράξενη «παράδοση» μεταφέρονται σαν θεσμοί στην Ευρώπη, στην Ασία και παγκοσμίως. Πλέον, η Black Friday δεν είναι απλώς ένα γεγονός στα καταστήματα, είναι μια ψηφιακή καταιγίδα εκπτώσεων, ειδοποιήσεων, newsletters και social posts που ξεκινούν ήδη από τις αρχές Νοεμβρίου.

Η Black Friday στην Ελλάδα είναι μια ιστορία που γράφεται ακόμη

Η είσοδος της Black Friday στη χώρα μας είναι σχετικά πρόσφατη. Μόλις πριν λίγα χρόνια, τα πρώτα μεγάλα καταστήματα προσπάθησαν να μεταφέρουν την ιδέα αυτού του αμερικανικού θεσμού και μέσα σε λίγο χρόνο, σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις υιοθέτησαν τη λογική των μεγάλων εκπτώσεων της μαύρης Παρασκευής. Βέβαια, οι Έλληνες καταναλωτές αντιμετώπισαν την Black Friday με έναν ιδιαίτερο τρόπο που αρχικά είχε περιέργεια, μετά ενθουσιασμό και πλέον με μία πιο ώριμη στάση, σύγκριση τιμών και πολύ λιγότερο αυθόρμητες αγορές.
Σίγουρα δεν είναι λίγες οι γυναίκες που τη βλέπουν ως ευκαιρία να επενδύσουν έξυπνα σε skincare προϊόντα, συσκευές, ρούχα, αντικείμενα για το σπίτι και γενικά σε πράγματα που ίσως υπό άλλες συνθήκες θα έμεναν στη wishlist.

Τι σημαίνει σήμερα η Black Friday

Πέρα από τη γιορτή των εκπτώσεων, η Black Friday έχει εξελιχθεί σε ένα κοινωνικό φαινόμενο και πλέον αντιπροσωπεύει τη δύναμη των brands να διαμορφώνουν συνήθειες, την επιρροή των social media,την ανάγκη μας για «έξυπνες αγορές» αλλά και την αγωνία να μη χάσουμε κάτι που φαίνεται μοναδικό και τώρα είναι η πιο σωστή στιγμή για να το αποκτήσουμε. Σήμερα, η Black Friday δεν είναι απλώς μια μέρα αγορών. Είναι μια ψηφιακή, κοινωνική, lifestyle εμπειρία. Η Black Friday και όλα όσα υπόσχεται είναι μια στιγμή μέσα στον χρόνο όπου η καταναλωτική κουλτούρα μας γίνεται πιο έντονη από ποτέ.

Διάβασε ακόμα 

Το Grinch effect: Γιατί δεν μου αρέσουν τα Χριστούγεννα, ούτε οι στολισμοί