«Κανείς δεν μπορεί να σου πάρει κάτι όταν πραγματικά σου ανήκει» Φένια Παπαδόδημα

Με αφορμή την εμφάνισή της στις 10 Οκτωβρίου στο Half Note και το μουσικό της αφιέρωμα σε τέσσερις σπουδαίες γυναίκες, συνομιλήσαμε με την πολυτάλαντη Φένια Παπαδόδημα, μια σημαντική δημιουργό με χρόνια αξιόλογης καλλιτεχνικής πορείας, και απολαύσαμε μια εξαιρετική συζήτηση την οποία μοιραζόμαστε με τους αναγνώστες του allyou.gr.

Billie Holiday, Μαρίκα Παπαγκίκα, Edith Piaff και Ellis Regina, με αφορμή τη συναυλία σου στις 10 Οκτωβρίου στο Half Note, τι σημαίνουν αυτές οι γυναίκες για σένα και γιατί τις επέλεξες για να μας φέρεις κοντά τους μουσικά;

Το κοινό που έχουν αυτές οι σπουδαίες τραγουδίστριες είναι το χάρισμα που είχαν και που τις έκανε να μπορούν να προσφέρουν στον κόσμο ερμηνείες που να αγγίζουν βαθιά τον καθένα μέσα σε μία εντυπωσιακή διάρκεια χρόνου. Είναι ερμηνεύτριες διαχρονικές και αυτό τις διαφοροποιεί από άλλες διασημότητες της εποχής τους.

Πώς νιώθεις να τραγουδάς για γυναίκες που παρά το ταλέντο τους δυσκολεύτηκαν στη ζωή τους, σήμερα που ζούμε όλη αυτή την ειδεχθή πραγματικότητα και επικαιρότητα με την έμφυλη βία και τη δραματική αύξηση των γυναικοκτονιών, αλλά και τη γενικότερη οπισθοδρόμηση ως προς βασικά δικαιώματα των γυναικών;

Κάθε ευαίσθητο, ταλαντούχο και δημιουργικό πλάσμα, κάθε πλάσμα που σέβεται τον εαυτό του και τον κόσμο, καταφέρνει να ξεπεράσει, να υπερβεί τις άδικες και συχνά απάνθρωπες συνθήκες μέσα στις οποίες τυχαίνει να βρεθεί, μέσα από την τέχνη. Αυτό είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να σου πάρει όταν πραγματικά σου ανήκει. Το λέει και η εξαιρετική Abbey Lincoln “You can never lose a thing if it belongs to you”. Μου δίνει μεγάλη χαρά που μιλάω για τις ιστορίες αυτών των ξεχωριστών γυναικών. Τις θεωρώ φίλες, συμμάχους, σχεδόν συγγενείς… Όλες τους λειτούργησαν υπερβατικά μέσα από την τέχνη τους, έκαναν ένα πολύ μεγαλύτερο ταξίδι από το να φροντίσουν για την καταξίωση τους και γι’ αυτό έχουν αυτή τη δύναμη.

Ένιωσες ποτέ ότι υπήρχαν πράγματα που δεν μπορούσες ή δεν θα μπορούσες να κάνεις επειδή ήσουν κορίτσι ή μεγαλώνοντας ως γυναίκα;

Πολλές φορές ως ηθοποιός λυπήθηκα που δεν θα μπορούσα να παίξω Άμλετ ή παρόμοιους άλλους ανδρικούς ρόλους, ειδικά στον Σαίξπηρ όπως και στον Τσέχωφ οι γυναικείοι ρόλοι, όταν ήμουν μικρή, μου φαινόντουσαν πολύ λιγότερο ενδιαφέροντες…Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό.

Αντιμετώπισες στην καριέρα σου τυχόν δυσκολίες που αφορούσαν το φύλο σου;

Δεν μπορώ να πω κάτι τέτοιο.

Στις 10 Οκτωβρίου μας ταξιδεύεις μουσικά σε Αλεξάνδρεια, Σμύρνη, Παρίσι, Ρίο ντε Τζανέιρο, Νέα Υόρκη, τι σε εμπνέει σε αυτές τις πόλεις, τι σου έρχεται στο νου στο άκουσμα της κάθε μίας και θα διάλεγες κάποια από αυτές για να μείνεις μόνιμα;

Εάν μιλούσαμε μερικά χρόνια πριν, θα μου άρεσε να επιστρέψω στο Παρίσι όπου έζησα και σπούδασα και δούλευα για έντεκα χρόνια… Σήμερα όμως οι «όμορφες» πόλεις του κόσμου έχουν αλλάξει. Δεν υπάρχει δυστυχώς αυτή η καλή ατμόσφαιρα που σε προδιαθέτει να ευχαριστηθείς τον πολιτισμό, τη μουσική , το θέατρο. Έχοντας ζήσει και δουλέψει σε μεγάλα θέατρα και για πολλά χρόνια στη Γαλλία, επιλέγω σήμερα συνειδητά να ζω στην Ελλάδα.

Πώς επιλέγεις κάθε φορά το υλικό το οποίο θες να πλάσεις, να δημιουργήσεις εξ αρχής ή να μεταμορφώσεις μουσικά, ποια είναι τα κριτήρια της επιλογής σου – τι είναι αυτό που σε συγκινεί περισσότερο;

Οι επιλογές μου γίνονται βάσει της ιστορίας που φέρει κάθε τραγούδι, ακόμη κι αν δεν την γνωρίζω εντελώς, όταν νιώθω ότι με συγκινεί, ότι με αφορά, ότι μέσα από το συγκεκριμένο τραγούδι εκφράζεται ένα κομμάτι του εαυτού μου και όταν μουσικά ανοίγεται ένας ορίζοντας που επιτρέπει τον αυτοσχεδιασμό και την προσωπική προσέγγιση, τότε σημαίνει ότι μπορώ να ταξιδέψω μέσα από αυτό.

Θα μεγάλωνες διαφορετικά ένα αγόρι από ένα κορίτσι και πώς πρέπει να μεγαλώσουμε τα σημερινά παιδιά για να εκλείψουν στερεότυπα και αρνητικές συμπεριφορές;

Πιστεύω ότι μία αγαπημένη και υγιής οικογένεια είναι η ασπίδα για κάθε διαπαιδαγώγηση. Δεν είμαι ειδική ώστε να εκφραστώ πάνω στο πώς πρέπει να μεγαλώνουμε ένα παιδί με οδηγίες. Αυτό που βλέπω ως μητέρα είναι ότι το παιδί ανεξαρτήτως φύλου, αντιλαμβάνεται το πόσο το νοιαζόμαστε. Χρειάζεται χρόνο, τρυφερότητα και πολλή αγάπη. Η προστασία από τον έξω κόσμο γίνεται μέσα στην οικογένεια. Στην αγάπη και την ισορροπία των γονέων.

Τι σου δίνει δύναμη κι ελπίδα να προχωράς;

Η μουσική και η προσευχή.

Ποιες είναι για σένα οι 3 σημαντικότερες αξίες πάνω στις οποίες έχετε στηρίξει την πορεία σου;

Ν’ ακούω τη δική μου αλήθεια και όχι αυτή των άλλων. Να σέβομαι κάθε δημιουργό και να μπαίνω στη θέση του ακόμη κι αν δεν μου αρέσει αυτό που κάνει. Να μη βρίσκομαι κοντά σε τοξικούς ανθρώπους και μέσα σε σκοτεινές αδιέξοδες καταστάσεις.

Πώς είναι μια συνηθισμένη σου μέρα;

Μου αρέσει να διαβάζω ένα αγαπημένο βιβλίο περιμένοντας την ανατολή του ήλιου. Αφού πάω την κόρη μου στο σχολείο θα μελετήσω μουσική, θα γυμναστώ η θα περπατήσω φυσικά θα στείλω μειλ και όλα αυτά που κάνουμε όλοι μας. Μέσα στην ημέρα δύο η τρεις φορές θα επιδιώξω να βρεθώ με τον εαυτό μου σε ησυχία.

Το απόγευμα προσπαθώ να είμαι με την κόρη μου και τον αγαπημένο μου. Προσπαθούμε να βρισκόμαστε συχνά στη φύση, στο δάσος έστω και για μία ώρα!...

Ποιες γυναίκες έχουν μέχρι στιγμή αποτελέσει την πηγή έμπνευσής σου;

Πολλές και ούτε μπορώ να τις ονομάσω όλες. Aπό τις τραγουδίστριες η Sheila Chandra είναι πολύ αγαπημένη μου. Η Laury Anderson επίσης για πολλά χρόνια ήταν σημαντική πηγή έμπνευσης για μένα. Η Billie Holiday, η Ellis Regina, η Dianne Reeves, πολλές άλλες… Η συγγραφέας Georges Sand επίσης για την αυτάρκεια που έβρισκε μέσα από τη συγγραφική της δραστηριότητα.

Έχεις κάποιο μάντρα ή απόφθεγμα γυναικείας ή προσωπικής ενδυνάμωσης που σου αρέσει να υπενθυμίζεις στον εαυτό σου;

Η προσωπική ισορροπία είναι το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να με απασχολεί. Ο προσωπικός μου χώρος φυσικής αναπνοής μέσα στην καθημερινότητα, η δουλειά έπεται. Αν δεν έχω ισορροπία , ηρεμία και χαρά δεν μπορώ να δώσω τίποτα.

Ηθοποιός, μουσικός, σκηνοθέτις, μουσικός, δραματουργός, συγγραφέας – ποια ιδιότητα σε εκφράζει περισσότερο;

Η μουσική.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου;

Συμμετέχω σ’ ένα πολύ όμορφο αφιέρωμα στον Κώστα Γιαννίδη, με τον Λάμπρο Λιάβα στην Εναλλακτική Λυρική Σκηνή τον Νοέμβριο.

Στο Θέατρο Μπέλλος από τον Δεκέμβριο θα παρουσιάσω μία σύγχρονη μουσικής εκδοχή του διηγήματος «Ο ξεπεσμένος Δερβίσης» του Α. Παπαδιαμάντη, με μία παρέα εξαιρετικών μουσικών.

Ετοιμάζω την ηχογράφηση όλων των τραγουδιών που έχω γράψει και την παρουσίαση τους.

Και σιγά σιγά με την νέα χρονιά ένα μεγάλο αφιέρωμα στην Billie Hoiliday.