Φένια Παπαδόδημα: «Στον νέο μου δίσκο, βρήκα τη δική μου σχέση με την ελληνικότητα, μία σχέση που δεν είναι αναλώσιμη, εμπορική, αλλά κρυφή και πολύτιμη»

Η, χαρισματική, τραγουδίστρια-ηθοποιός-σκηνοθέτρια, Φένια Παπαδόδημα μιλάει για τον νέο της δίσκο «Άστρον πεσμένον», από πήρε έμπνευση, τις μουσικές που την επηρέασαν:

Η μουσική, οι στίχοι, τα τραγούδια που έγραψα χωρίς να το κάνω σκόπιμα αλλά γιατί έτσι προέκυψε αυθόρμητα, είναι επηρεασμένα από την ελληνική παραδοσιακή και τη βυζαντινή μουσική που έχει γίνει δεύτερη φύση μου τα τελευταία χρόνια, και που ήρθε στη ζωή μου πολύ μετά την τζαζ μουσική που είχα αρχικά σπουδάσει. Η πρακτική και η τριβή μου με τη βυζαντινή μουσική με δίδαξε να τοποθετούμαι σε μία εσωτερική κατάσταση που θυμίζει την προσευχή όταν γράφω, όταν παίζω και όταν τραγουδάω.

Δεν το σκέφτομαι πια αλλά συμβαίνει από μόνο του. Και αυτή η εσωτερική στάση συνειδητοποιώ ότι τελικά δεν έχει να κάνει με το είδος μουσικής αλλά με την εσωτερική ανάγκη. Αυτό μας συνδέει βαθιά και με το B. Y.S trio (X.Μπουκάλης, Κ. Γιαξόγλου και Ν. Σιδηροκαστρίτης), το ότι αναζητούν αυτή την πνευματικότητα στη μουσική, όπως το έκανε και ο Charles Haden μέσα από εκπληκτικούς δίσκους, διαρκώς μιλούσε για την ανάγκη αυτής της πνευματικότητας. Αλλά και οι υπόλοιποι μουσικοί που έπαιξαν, ο μοναδικός Χάρης Λαμπράκης στο νευ, που όταν αυτοσχεδιάζει ανοίγουν οι ουρανοί, ο εξαιρετικός Θωμάς Μελετέας στο ούτι, η υπέροχη Ήβη Παπαθανασίου στο τσέλο και η μαγική χορωδία Cantus Angelicus υπό τη διεύθυνση της Αναστασίας Χατχηπαύλου, όλοι όσοι έπαιξαν σ’ αυτό το άλμπουμ έφεραν αυτή την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα.

Εκεί μας ταξιδεύει το άλμπουμ «Άστρον πεσμένον». Μόνο που αυτή η πνευματικότητα έχει ταυτότητα ελληνική όπως και τα τοπία του πελάγους, των κυμάτων, των γκρεμών που περιγράφει. Αυτές οι εικόνες έρχονται ξανά και ξανά μέσα στα τραγούδια και συγχέονται με τις μετέωρες εικόνες του Παπαδιαμάντη ή της Οδύσσειας, δυο σημαντικές πηγές έμπνευσης για μένα. Ίσως αυτή είναι και η σημαντική διαφοροποίηση αυτού του άλμπουμ από τις προηγούμενες δουλειές μου – το Eleusis Tales of the Holy και το Photini’Delos. Αν με ρωτούσε κανείς πριν από δέκα χρόνια αν θα έγραφα ποτέ στίχους στα ελληνικά θα μου φαινόταν αδύνατο. Έχω ζήσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου στο Παρίσι και δεν άκουγα σχεδόν ποτέ έντεχνα ελληνικά τραγούδια. Και όμως, μέσα από τη βυζαντινή μουσική, μέσα από τον Όμηρο και τον Παπαδιαμάντη, από ένα άνθος στο γιαλό, ένα όνειρο στο κύμα, από τις ιστορίες για αλαφροΐσκιωτους, υπερόριοους ταξιδιώτες, επισκέπτες Άγγελους, και κυρίως μέσα από το νοσταλγικό τοπίο που ανοίγουν στην ψυχή όλες αυτές οι μαγικές ιστορίες, βρήκα την δική μου σχέση με την ελληνικότητα, μία σχέση που δεν είναι αναλώσιμη, εμπορική, αλλά κρυφή και πολύτιμη.

Στις 22 Ιανουαρίου στο Half Note η Φένια Παπαδόδημα θα παρουσιάσει τον δίσκο της και μας μιλά για τι προτιμά, τι την γεμίζει περισσότερο η προετοιμασία ενός δίσκου ή οι μετέπειτα παρουσιάσεις του – η επαφή με το κοινό πώς την κάνει να νιώθει:

Η πρώτη φορά που παρουσιάσαμε τα τραγούδια του άλμπουμ ήταν στα μέσα του Δεκέμβρη στο Μέγαρο Μουσικής. Ήταν η πρώτη επαφή με το κοινό και πραγματικά ήταν μία μαγική συγκυρία. Από την αρχή ως το τέλος της συναυλιών ήμασταν ένα με το κοινό, υπήρχε ένας τρομερός μαγνητισμός στην ατμόσφαιρα και οι στίχοι των τραγουδιών καθώς και τα κείμενα του Παπαδιαμάντη που διάβασα, ένιωσα πως έφταναν στην καρδιά των ακροατών.

Στο Half Note θ’ ακούσουμε μία ανανεωμένη εκδοχή του υλικού μας, πολύ διαφορετική από αυτή που παρουσιάσαμε στο Μέγαρο, καθώς δεν θα έχουμε τη χορωδία, μία δυσκολία που όμως με έσπρωξε να βρώ πολύ ενδιαφέροντες τρόπους να την υπερβώ.

Έτσι ξεκίνησα να φτιάχνω λούπες με τη φωνή, που με οδήγησαν σε απρόσμενα τοπία φωνητικού αυτοσχεδιασμού και αναδιαμορφώθηκε όλο το υλικό μέσα από ένα πρίσμα περισσότερο αυτοσχεδιαστικό, με τον καταπληκτικό Λεωνίδα Σαραντόπουλο στο φλάουτο που φέρνει μία ανανεωμένη ματιά με τον τρόπο που αυτοσχεδιάζει, καθώς κινείται εύκολα ανάμεσα στην παραδοσιακή και την τζαζ αρμονία. Αυτό το φρέσκο πλαίσιο μας έκανε μέσα από τις πρόβες να παντρέψουμε και δύο πολύ γνωστά jazz standards, το My favorite things, και το εκπληκτικό Naima του Coltrane.

Η προετοιμασία του δίσκου ήταν μία πολύ δυνατή εμπειρία. Γεμάτη δυσκολίες και υπερβάσεις αλλά και μικρά «θαύματα»!... Οι παρουσιάσεις είναι πιστεύω η ανταμοιβή, η απόλαυση της επικοινωνίας με το κοινό. Και τα τραγούδια πιστεύω ότι την έχουν αυτή τη δύναμη! Βλέπω ότι αρέσουν πολύ στον κόσμο, θέλουν να τα τραγουδήσουν!

Πραγματικά ανυπομονώ να παίξουμε στο Half note!!!

Μέχρι να την δούμε live την ρωτήσαμε τι κάνει στον ελεύθερο χρόνο της, πώς χαλαρώνει, ποιες ανησυχίες έχει αυτή την εποχή, από πού αντλεί δύναμη, αν υπάρχουν όνειρα που ακόμα θέλει να κυνηγήσει ή αν μετανιώνει για κάτι που έκανε ή που δεν έκανε, για ποια πράγματα νιώθει ευγνωμοσύνη και ποια είναι τα επόμενα σχέδιά της:

Αγαπώ τη βυζαντινή μουσική και πολύ συχνά στον ελεύθερο χρόνο μου βυθίζομαι σ’ αυτήν και μελετάω κανόνες, τροπάρια, κείμενα που δεν ξέρω γιατί αυτό νιώθω ότι κάνει πολύ καλό στην ψυχή μου. Ακόμη με γεμίζει πολύ το να διαβάσω ένα καλό βιβλίο, ένα μυθιστόρημα, μία ποιητική συλλογή που θα με κάνει να ταξιδέψω για λίγο έξω από το συγκεκριμένο πλαίσιο της ζωής μου.

Όμως μου αρέσει επίσης πολύ να χορεύω! Βέβαια όλο και λιγότερο χρόνο βρίσκω γι’ αυτό, αλλά αυτό είναι που πραγματικά με κάνει να ξεφεύγω από την πίεση της καθημερινότητας, όπως και οι περίπατοι στη φύση, στο δάσος και στη θάλασσα. Πολλές φορές πηγαίνω έξω από την Αθήνα, στο Μήλεσι ή στο Σχινιά… εκεί ξεκουράζομαι πραγματικά.

Ακόμη, ακούω μουσική εντελώς διαφορετική από αυτή που παίζω. Κλασσική μουσική, Ντεμπυσύ, Σατί, Ραβέλ… και πολλούς ακόμη.

Προσπαθώ να μένω όσο μπορώ μακριά από τα σόσιαλ και τις συνεχόμενες καταστροφές, όλα τα τραγικά που συμβαίνουν στον πλανήτη. Πρέπει κανείς να κρατάει μία εσωτερική απόσταση από όλα αυτά ώστε να μπορεί να συνεχίζει να προσφέρει χαρά, και το λέω αυτό σαν μητέρα. Αν εγώ δεν είμαι χαρούμενη τι δύναμη θα δώσω στην κόρη μου;

Νιώθω ευγνωμοσύνη κάθε μέρα που ξημερώνει για το ότι παρ’ όλες τις τεράστιες ελλείψεις και τα ελαττώματα μου, νιώθω ότι ο Θεός δεν μ’ εγκαταλείπει και πάντα μου δίνει ευκαιρίες να έρθω πιο κοντά στον αληθινό μου εαυτό! Γιατί εκεί βρίσκεται η χαρά!

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

«Κανείς δεν μπορεί να σου πάρει κάτι όταν πραγματικά σου ανήκει» Φένια Παπαδόδημα