«Αν βλέπαμε τους ανθρώπους ισότιμα, δεν θα μιλούσαμε για διαφορετικότητα» Νατάσα Παπαμιχαήλ

Ηθοποιός, σκηνοθέτης, χορεύτρια, χορογράφος και πολλά ακόμα, η Νατάσα Παπαμιχαήλ μιλάει για την πορεία της στην τέχνη και τη ζωή, αλλά και για το θέατρο Olvio στην Αγγελική Λάλου και το allyou.gr.
Πώς επέλεξες να ανεβάσεις και να σκηνοθετήσεις το έργο «Ο Κατάθλας»;

Μου αρέσουν πολύ τα κείμενα της Λένας Κιτσοπούλου. Διαβάζοντάς τα, χάνομαι σε εικόνες, ήχους και χρώματα. Εκφράζουν απόλυτα αυτά που νιώθω για ό,τι ζούμε. Με εμπνέει ο τρόπος που οι ήρωες της είναι ταυτόχρονα κυνικοί και βαθιά τρυφεροί. Ο Κατάθλας εκφράζει τη χαοτική σκέψη κάθε σύγχρονου ανθρώπου που νομίζει πως όλα είναι στη θέση τους. Έχει κάνει στη ζωή του όλα όσα απαιτεί η κοινωνία για να είναι ευτυχισμένος και παρά τις προσπάθειες ευτυχία δε βρήκε. Αναρωτιέται αν αυτό που ζει είναι κατάθλιψη ή αν έτσι τελικά είναι η ζωή. Και μας βάζει σε σκέψεις.

Τι θα δούμε τη νέα θεατρική σεζόν στο OLVIO;

Ένας χώρος αποκτά ζεστασιά και υπόσταση όταν μέσα του κινούνται άνθρωποι. Στο OLVIO θα δούμε πολύ καλές παραστάσεις που πίσω τους υπάρχουν εξαιρετικοί συνεργάτες. Υπάρχουν ανθρώπινες σχέσεις, αγάπη και σεβασμός. Μετά από μια πολύχρονη και καθόλου εύκολη πορεία, μαζί με τον σύντροφο της ζωής μου Παύλο Τόρη καταφέραμε να έχουμε γύρω μας εξαιρετικούς συνεργάτες. Μακάρι να μπορούσα να αναφέρω όλα τα ονόματα των σκηνοθετών, ηθοποιών, παραγωγών, μουσικών, σκηνογράφων, τεχνικών που ο καθένας προσφέρει την αγάπη του για να βλέπουμε ξεχωριστές παραστάσεις στο OLVIO.

Πώς νιώθεις ως γυναίκα του σήμερα με όλη αυτή την ειδεχθή πραγματικότητα και επικαιρότητα που ζούμε με την έμφυλη βία και τη δραματική αύξηση των γυναικοκτονιών, αλλά και τη γενικότερη οπισθοδρόμηση ως προς βασικά δικαιώματα των γυναικών;

Νιώθω πως διανύουμε μια παράξενη εποχή που οπισθοδρομούν τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικά, με μια επικάλυψη προόδου. Νιώθω θυμό και οργή. Βλέπω την αδικία και την καταστολή γύρω μας καλυμμένη με φαινομενικές ελευθερίες. Νιώθω θυμό και οργή και μόνο που αναγκαζόμαστε να διαχωρίζουμε τα δικαιώματα γυναικών και των ανδρών. Ο χρόνος τρέχει και οι εξελίξεις μας προλαβαίνουν. Ζούμε σε μια επικίνδυνη εποχή που νομίζουμε ότι εξελισσόμαστε. Που διαπραγματευόμαστε ακόμα το αν όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαιώματα. Που προσπαθούμε να αποδεχθούμε το διαφορετικό. Όλο αυτό είναι τόσο αντιφατικό. Γιατί αν βλέπαμε τους ανθρώπους ισότιμα, δεν θα μιλούσαμε για διαφορετικότητα. Όταν ήμουν παιδί η γυναικοκτονία ονομαζόταν έγκλημα πάθους. Μέχρι πριν λίγο καιρό ήταν κρυμμένη πίσω από αυτό το συναίσθημα. Για ποιο λόγο η γυναίκα είναι ακόμα κτήμα κάποιου; Ποιος αποφασίζει αν κάποιος αξίζει να ζει ή να δουλεύει ή οτιδήποτε;

Ένιωσες ποτέ ότι υπήρχαν πράγματα που δεν μπορούσες ή δεν θα μπορούσες να κάνεις επειδή ήσουν κορίτσι ή μεγαλώνοντας ως γυναίκα;

Όταν ένα κορίτσι στην εφηβεία -πριν βγει από το σπίτι του- πρέπει να οπλίζεται με ρούχα που δεν προκαλούν, να σκέφτεται από που θα περάσει για να μην την βιάσουν ή να είναι μαζί με κάποιον για προστασία, καταλαβαίνουμε ότι όλο το σύστημα ήταν και είναι λάθος.

Αντιμετώπισες στην καριέρα σου τυχόν δυσκολίες που αφορούσαν το φύλο σου; 

Ευτυχώς, ο χώρος που διάλεξα να κινούμαι από μικρή στην πλειοψηφία του είναι τίμιος και ανθρώπινος. Δούλευα σε γενικές γραμμές με ανθρώπους και όχι με φύλα. Σε ελάχιστες περιπτώσεις γνώρισα κι εγώ, όπως όλες οι γυναίκες, αδίστακτους συνεργάτες και εργοδότες. Αρχικά έχασα τον ύπνο μου, όμως αποφάσισα πως δεν με αφορούσαν τελικά τέτοιες συνεργασίες. Να τονίσω όμως ότι δεν τις είχα ανάγκη. Μπορούσα να διαλέξω. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις των γυναικών που δεν μπορούν;

Πώς επιλέγεις κάθε φορά το υλικό το οποίο θες να πλάσεις, να δημιουργήσεις εξ αρχής ή να μεταμορφώσεις θεατρικά, ποια είναι τα κριτήρια της επιλογής σου – τι είναι αυτό που σε συγκινεί περισσότερο;

Δεν κατάλαβα ποτέ πώς διαλέγω να ασχοληθώ με κάποιο έργο. Όπως δεν κατάλαβα ποτέ πώς ερωτεύονται οι άνθρωποι. Με έλκει αυτό που μου προκαλεί τις αισθήσεις. Και ψάχνω για αυτό που με ελευθερώνει.

Θα μεγάλωνες διαφορετικά ένα αγόρι από ένα κορίτσι και πώς πρέπει να μεγαλώσουμε τα σημερινά παιδιά για να εκλείψουν στερεότυπα και αρνητικές συμπεριφορές;

Μεγαλώνω ένα κορίτσι. Κάνω ό,τι μπορώ για να εμπνέεται, να αναπτύσσει κριτική σκέψη, να μη δέχεται την αδικία. Νομίζω ότι αν είχα και ένα αγόρι θα έκανα ακριβώς το ίδιο.

Πώς πρέπει να μεγαλώνουν τα παιδιά;… Με αγάπη. Αληθινή αγάπη για να μάθουν να αγαπούν τον εαυτό τους και να σέβονται τους άλλους. Να βρουν αυτό που να τα εκφράζει και να του αφιερώνουν χρόνο. Να εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους για να χρησιμοποιήσουν προς όφελος τους την υπέροχη περίοδο της αμφισβήτησης.

Τι σου δίνει δύναμη κι ελπίδα να προχωράς; 

Το θέατρο, ο χορός, η μουσική και η κόρη μου γιατί βλέπω στα μάτια της την ελπίδα, το όνειρο και την ορμή. Ανεκτίμητη η δύναμη που παίρνω. Την ευχαριστώ και ανταποδίδω.

Ποιες είναι για σένα οι 3 σημαντικότερες αξίες πάνω στις οποίες έχετε στηρίξει την πορεία σου; 

Ελευθερία, αγάπη, δικαιοσύνη. Η αλήθεια των αξιών αυτών φανερώθηκε μέσα από την πορεία μου η οποία είχε και πολλά λάθη. Νιώθω πως προχωράμε μαθαίνοντας και μαθαίνουμε προχωρώντας.

Πώς είναι μια συνηθισμένη σου μέρα;

Αγώνας με αγωνίες όπως για όλους… για την εσωτερική πληρότητα, για την επιβίωση, για το μέλλον.

Ποιες γυναίκες έχουν μέχρι στιγμή αποτελέσει την πηγή έμπνευσής σου;

Η Πίνα Μπάους είναι η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης μου. Πολλές άλλες γυναίκες και πολλοί άντρες, γνωστοί και άγνωστοι.

Έχεις κάποιο μάντρα ή απόφθεγμα γυναικείας ή προσωπικής ενδυνάμωσης που σου αρέσει να υπενθυμίζεις στον εαυτό σου;

Έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα. Αύριο είναι μια καινούρια μέρα.

Ηθοποιός, σκηνοθέτις, χορογράφος – ποια ιδιότητα σε εκφράζει περισσότερο;

Θα έλεγα χορεύτρια! Χα χα χα! Ο χορός είναι η μεγάλη μου αγάπη. Η πληρότητα που μου χάρισε όλα τα χρόνια ήταν το μεγαλύτερο μάθημα ζωής που πήρα. Και το τίμημα που πλήρωσα ήταν αυτό που πληρώνουν όλοι οι χορευτές. Η ημερομηνία λήξης που έρχεται πριν χορτάσεις. Κάποια στιγμή έκλεισα αυτόν τον κύκλο μέσα μου με αξιοπρέπεια. Όταν κατάλαβα πως δεν μπορώ να παρακολουθώ τις εξελίξεις και όταν έβλεπα τους νέους χορευτές να ανθίζουν γύρω μου. Φυσικά, ακολουθώ και στηρίζω πάντα τις προσπάθειες των χορευτών και των χορογράφων μας με μεγάλη αγάπη.

Ποια παράσταση που έχεις δει και ποια παράσταση που έχεις συμμετάσχει έχει χαραχθεί περισσότερο στη μνήμη σου;

Ξεχωρίζω απ’ όσα έχω δει το "Triptych" των Peeping Tom και τον "Φρανκενστάιν" της Λένας Κιτσοπούλου. Από τις παραστάσεις που έχω συμμετάσχει θυμάμαι πολύ έντονα το "11.15" και το "πENDε" του Γιάννη Μπαγουρδή με την “Airesis dance company”.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου;

Νομίζω θα συνεχίσω με Λένα Κιτσοπούλου. Και θέλω να βάλω τον χορό πιο πολύ μέσα στα θεατρικά έργα που σκηνοθετώ.