Σαλίνα Γαβαλά: «Οι πλατωνικοί έρωτες είναι ιδανικοί. Όλοι οι άλλοι μεταμορφώνονται με τον χρόνο, με τη συνήθεια»

Με αφορμή τη μουσικοθεατρική παράσταση «Το Κόκκινο Γράμμα» σε σκηνοθεσία της ίδιας που θα ανέβει στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, την Τετάρτη 15 Οκτωβρίου, η τραγουδοποιός και ηθοποιός Σαλίνα Γαβαλά μίλησε μαζί μας σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη.

Τι σας ώθησε να αναλάβετε τη σύνθεση και τη σκηνοθεσία αυτής της παράστασης;

Αισθάνθηκα ότι έπρεπε να γίνει. Η ιστορία του Ευαγόρα και της Λύας με κάλεσε να την φέρω στη ζωή. Ήθελα το κοινό να την ακούσει, να τη νιώσει, να την πάρει μαζί του όταν φύγει από την αίθουσα. Δεν είναι μόνο θέατρο· είναι μνήμη, είναι συναισθήματα, είναι ένας μικρός φόρος τιμής.

Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με την προσωπικότητα και το έργο του Ευαγόρα Παλληκαρίδη;

Η πρώτη επαφή ήταν στις σχολικές εκδηλώσεις. Τα μελοποιημένα ποιήματά του όπως «Tων αθανάτων», «Tην Ελλάδα αγαπώ» είναι μέσα στο dna μας. Στην πορεία με συγκίνησαν τα γράμματά του, τα ποιήματά του τα λιγότερο γνωστά. Ένιωσα σαν να μιλούσε μέσα μου, σαν να χρωστούσα σ’ αυτούς του δυο νέους να δώσω μια ευκαιρία να ξανασυναντηθούν έστω κι έτσι

Πώς διαμορφώθηκε η δημιουργική σας προσέγγιση για να ενώσετε θέατρο, αρχειακό υλικό και ζωντανή μουσική;

Ήθελα όλα τα κομμάτια να αναπνέουν μαζί. Το αρχειακό υλικό γίνεται φωνή του παρελθόντος, η μουσική οδηγεί τα συναισθήματα και το θέατρο ζωντανεύει τους ανθρώπους πίσω από τα γεγονότα. Είναι σαν ένα μωσαϊκό: κάθε κομμάτι μόνο του είναι ωραίο, αλλά όλα μαζί παίρνουν ζωή.

Ποιο είναι το κεντρικό συναίσθημα ή μήνυμα που θέλετε να μείνει στο κοινό μετά το έργο;

Να αισθανθεί τη δύναμη της ψυχής, την πίστη σε ιδανικά και να φύγει με την αίσθηση ότι η ιστορία δεν είναι μόνο παρελθόν· είναι εδώ, ζωντανή μέσα μας.

Πώς επιλέξατε τα ποιήματα του Ευαγόρα που μελοποιήθηκαν;

Επέλεξα αυτά που μιλούσαν στην καρδιά μου. Ήθελα να έχουν εικόνα, συναίσθημα και έναν τρόπο να συνδεθούν με τη μουσική χωρίς να χαθεί η ουσία τους.

Ποιο ρόλο έχει η αφηγήτρια Ευρυδίκη;

Η Ευρυδίκη είναι η γέφυρα που φέρνει το παρελθόν στο τώρα. Χωρίς να διδάσκει, χωρίς να εξηγεί, απλώς αφήνει την ιστορία να μιλήσει και εμείς την ακούμε.

Πώς προσεγγίσατε τον ρόλο της Λύας;

Με τρυφερότητα και ευαισθησία. Η σχέση της με τον Ευαγόρα ήταν πλατωνική αλλά γεμάτη ένταση, και ήθελα να φανεί το πόσο την είχε σημαδεύσει. Οι πλατωνικοί έρωτες είναι ιδανικοί. Όλοι οι άλλοι μεταμορφώνονται με τον χρόνο, με τη συνήθεια. Αυτός έχει μείνει για πάντα αναλλοίωτος!

Τι προκλήσεις αντιμετωπίσατε στη σκηνοθεσία μιας παράστασης που συνδυάζει ιστορικά γεγονότα και προσωπικό δράμα;

Το πιο δύσκολο ήταν να μην χαθεί η αλήθεια και η ψυχή πίσω από τα ιστορικά γεγονότα. Ήθελα οι άνθρωποι να φαίνονται, να αναπνέουν, να νιώθει το κοινό τον φόβο, την αγωνία και την ελπίδα μαζί τους.

Πώς ενσωματώσατε το αρχειακό υλικό χωρίς να χαθεί η δραματική διάσταση;

Το κάναμε κομμάτι της αφήγησης, όχι διακοσμητικό στοιχείο. Τα ντοκουμέντα δεν είναι μόνο τεκμήρια· είναι η φωνή του χρόνου, που περνά μέσα από την παράσταση.

Πώς η προσωπική σας σχέση με την Κύπρο επηρέασε την παράσταση;

Η Κύπρος είναι μέσα μου. Φέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από την ΕΟΚΑ και τον απελευθερωτικό αγώνα – η μνήμη αυτών των γεγονότων ήταν καθοριστική. Ήθελα η παράσταση να συνδέει την ιστορία με την προσωπική εμπειρία, να νιώσει ο κόσμος την εποχή και την ένταση των γεγονότων μέσα από τα μάτια των ανθρώπων που την έζησαν.

Πώς νιώθετε ως γυναίκα σήμερα με την επικαιρότητα;

Νιώθω θυμό, νιώθω πόνο, αλλά και ανάγκη να μιλήσουμε ανοιχτά. Η τέχνη μπορεί να γίνει φωνή, υπενθύμιση, τρόπος να αναδυθούν αλήθειες και να εμπνευστούν αλλαγές.

Νιώσατε ποτέ ότι δεν μπορούσατε κάτι επειδή ήσασταν κορίτσι;

Ναι, κυρίως στα πρώτα βήματα. Κάποιες πόρτες έμοιαζαν πιο δύσκολες. Αλλά αυτό με έκανε πιο αποφασιστική, πιο δυνατή.

Αντιμετωπίσατε δυσκολίες λόγω φύλου;

Ναι. Κάποιες φορές έπρεπε να αποδείξω περισσότερο την αξία μου ή να παλέψω με προκαταλήψεις. Κάθε δυσκολία όμως με έκανε πιο σίγουρη για τον εαυτό μου.

Πώς επιλέγετε το υλικό σας;

Αν με συγκινεί. Αν με κάνει να νιώθω, να σκεφτώ, να δημιουργήσω. Θέλω η δουλειά μου να έχει προσωπική σύνδεση.

Θα μεγαλώνατε διαφορετικά ένα αγόρι και ένα κορίτσι;

Όχι. Πιστεύω στην ισότητα, στην ελευθερία να εκφράζονται όπως θέλουν, να μάθουν να σέβονται και να εκτιμούν.

Τι σας δίνει δύναμη;

Η δημιουργία, οι άνθρωποι γύρω μου, η πίστη ότι κάθε πράξη μπορεί να αφήσει ίχνος.

Τρεις αξίες μου:

Ακεραιότητα, πάθος, αλληλεγγύη.

Μια συνηθισμένη μέρα:

Μουσική, διάβασμα, πρόβες, δημιουργία, μικρές στιγμές έμπνευσης μέσα στη ρουτίνα αλλά και θάλασσα χειμώνα- καλοκαίρι.

Γυναίκες που με εμπνέουν:

Η μητέρα μου, γυναίκες καλλιτέχνες, συγγραφείς, αλλά και γυναίκες καθημερινά δυνατές που δεν κάνουν θόρυβο αλλά κάνουν τη διαφορά.

Ένα απόφθεγμα:

«Να είσαι γενναία και αληθινή».

Ένα τραγούδι που λέω πιο συχνά:

Αλλάζει συνέχεια. Είναι τα κομμάτια που με αγγίζουν εκείνη τη στιγμή, σαν soundtrack της ζωής μου.

Επόμενα σχέδια:

Κάθε Παρασκευή, από 30 Οκτωβρίου, θα βρίσκομαι στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο με τον Βαγγέλη Γερμανό. Παράλληλα θα κυκλοφορήσει το νέο μου single σε στίχους Δημήτρη Αναγνωστόπουλου και μουσική Νίκου Μερτζάνου. Εννοείται και η παράσταση «Το κόκκινο γράμμα» που θα συνεχίσει το ταξίδι της σε Ελλάδα και Κύπρο.