Πώς αποφάσισα να εγκαταλείψω τη ζώνη άνεσης μου (και γιατί ήταν η καλύτερη επιλογή που έκανα ποτέ)

Ο διάσημος συγγραφέας Kurt Vonnegut είχε πει κάποτε κάτι που με στοίχειωνε για καιρό: «Αν μείνεις στη Νέα Υόρκη πολύ καιρό, γίνεσαι πολύ σκληρός. Αν μείνεις στο Λος Άντζελες πολύ καιρό, γίνεσαι πολύ μαλακός». Ζώντας σε μια σύγχρονη πραγματικότητα όπου όλα είναι φτιαγμένα για να μας διευκολύνουν, συνειδητοποίησα πρόσφατα ότι έχω αναπτύξει μια εξαιρετικά εκλεπτυσμένη και βαθιά σχέση με την άνεσή μου.

Αν με ρωτούσατε αυθόρμητα τι έχει τη μεγαλύτερη σημασία για μένα στη ζωή, σίγουρα δεν θα σας απαντούσα «η βολή μου». Θα σας μιλούσα με πάθος για την προσωπική εξέλιξη, την αλήθεια, την ουσιαστική σύνδεση με τους ανθρώπους γύρω μου. Θα επέλεγα λέξεις με περισσότερο «ειδικό βάρος». Κι όμως, αν κάποιος παρατηρούσε τις επιλογές μου κατά τη διάρκεια μιας τυπικής εβδομάδας, θα κατέληγε στο εξής συμπέρασμα: η βασική μου αρχή είναι να αποφεύγω οποιαδήποτε περιττή δυσφορία με κάθε κόστος.

Τον τελευταίο καιρό, όμως, προσπαθώ συνειδητά να σπάσω αυτό το μοτίβο. Και όλα ξεκίνησαν όταν άρχισα να παρατηρώ πώς λειτουργεί αυτή η περίφημη ζώνη άνεσης.

Το ύπουλο πρόβλημα με τη βολή μας

Το πρόβλημα με την άνεση είναι ότι είναι εξαιρετικά πειστική. Δεν σου παρουσιάζεται ποτέ ως δειλία ή αποφυγή. Αντίθετα, φοράει τον μανδύα της λογικής και της σύνεσης: «Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή τώρα», «Πρέπει να περιμένω μέχρι να γίνω καλύτερη σε αυτό», «Δεν υπάρχει λόγος να βιάζομαι».

Στο μεταξύ, όλα τα πράγματα που έχουν πραγματική σημασία τείνουν να κάθονται ακριβώς έξω από τη ζώνη άνεσης, χτυπώντας ευγενικά το τζάμι: Εκείνο το email που διστάζετε να στείλετε. Η ιδέα που φοβάστε να εκφράσετε στο meeting. Το δημιουργικό project που δεν ξεκινάτε ποτέ, επειδή θα απαιτούσε να εκτεθείτε πριν νιώσετε 100% έτοιμες. Η άνεση με κρατούσε ασφαλή, ναι. Αλλά ταυτόχρονα με κρατούσε στάσιμη. Άρχισα να υποψιάζομαι ότι χρησιμοποιούσα τη βολή μου λιγότερο ως σύμμαχο και περισσότερο ως στρατηγική άμυνας.

Η εμπειρία της έκθεσης και το σύνδρομο του απατεώνα

Πρόσφατα, αποφάσισα να κάνω κάτι εντελώς έξω από τα νερά μου. Μαζί με τον σύντροφό μου, αρχίσαμε να φιλοξενούμε μικρές συναντήσεις και workshops στο σπίτι μας, με θέμα τη δημιουργική γραφή και το πώς ξεκινάει μια καλή ιστορία. Μιλάμε για μυθιστορήματα, ταινίες, την πρώτη φράση, την πρώτη εικόνα που σε καθηλώνει.

Όταν το λέω φωναχτά, ακούγεται εξαιρετικά φιλόδοξο. Ποια είμαι εγώ για να διδάξω τι κάνει μια αρχή σπουδαία; Έχω δουλέψει σε δημιουργικά projects, έχω γράψει, έχω άποψη, αλλά υπάρχει μια συγκεκριμένη γεύση δυσφορίας όταν τοποθετείς τον εαυτό σου –έστω και ταπεινά– στη θέση κάποιου που έχει κάτι σημαντικό να πει. Φαντάζομαι τους ανθρώπους να σκέφτονται: «Τι την κάνει ειδική;». Και το χειρότερο; Φαντάζομαι ότι ίσως έχουν δίκιο. Υπάρχει μια φαινομενική αλαζονεία στο να λες «ελάτε να σας πω πώς γίνεται». Αλλά αν έμενα στη ζώνη άνεσης μου, αυτή η όμορφη ανταλλαγή ιδεών δεν θα είχε συμβεί ποτέ.

Η ευαλωτότητα των social media

Παράλληλα, άρχισα να ηχογραφώ δικά μου κείμενα και ποιήματα και να τα ανεβάζω στο Instagram. Και αυτό μοιάζει με μια μικρή πράξη κοινωνικής υπερβολής. Υπάρχει κάτι βαθιά εκτεθειμένο στο να διαβάζεις τη δουλειά σου φωναχτά και να την προσφέρεις χωρίς πλαίσιο, χωρίς προστατευτικό δίχτυ. Μόνο η φωνή σου, οι λέξεις σου και η σιωπηλή ελπίδα ότι κάποιος μπορεί να ταυτιστεί.

Τα social media γενικά μου προκαλούν μια αμηχανία. Ζητούν μια εκδοχή του εαυτού μας που είναι ταυτόχρονα επιμελημένη αλλά και άμεση. Προσκαλούν την ορατότητα και μετά συχνά την τιμωρούν με αδιαφορία. Το ένστικτό μου ήταν πάντα να μένω στις παρυφές: να συμμετέχω τόσο-όσο, για να μη νιώθω ευάλωτη. Όμως, το όλο νόημα, αν υπάρχει κάποιο, φαίνεται να κρύβεται ακριβώς σε αυτή την ευαλωτότητα.

Η τέχνη του να ζητάς αυτό που θέλεις

Στο πλαίσιο ενός podcast που συμπαρουσιάζω, για πολύ καιρό καλούσαμε μόνο άτομα από τον στενό μας κύκλο. Ήταν αποτελεσματικό και, φυσικά, 100% ασφαλές. Πρόσφατα, όμως, άρχισα να προσεγγίζω ανθρώπους που θαυμάζω πραγματικά – συγγραφείς, καλλιτέχνες, γυναίκες που με εμπνέουν και που δεν έχουν κανέναν απολύτως λόγο να μου απαντήσουν. Αυτό δεν είναι καθόλου άνετο.

Νιώθεις ότι ρισκάρεις την απόρριψη ή την πλήρη αγνόηση. Νιώθεις ότι στέκεσαι έξω από τον κύκλο τους και φωνάζεις για να σε προσέξουν. Όμως, ταυτόχρονα, μοιάζει με κίνηση. Σαν να αφήνεις χώρο για να μπει κάτι εντελώς νέο και συναρπαστικό στη ζωή σου.

Η δυσφορία ως πυξίδα

Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι αυτή η δυσφορία –η συγκεκριμένη αμηχανία που νιώθουμε όταν γινόμαστε ορατοί– ίσως να μην είναι προειδοποιητικό σημάδι κινδύνου, αλλά μια κατευθυντήρια πυξίδα.

Φυσικά, δεν είναι κάθε δυσφορία χρήσιμη. Κάποιες φορές το ένστικτό μας λέει ότι κάτι απλά δεν μας ταιριάζει. Αλλά πολύ συχνά, η αμηχανία κρύβει πληροφορίες. Δείχνει τα σημεία όπου τεντωνόμαστε, όπου ξεπερνάμε την παγιωμένη εκδοχή του εαυτού μας.

Το να φιλοξενώ συναντήσεις σπίτι μου, το να μοιράζομαι τη φωνή μου δημόσια, το να στέλνω email σε αγνώστους που θαυμάζω. Τίποτα από αυτά δεν μου βγαίνει φυσικά. Όλα με κάνουν να νιώθω ελαφρώς άβολα. Κι όμως, με κάνουν να νιώθω απίστευτα ζωντανή.

Δεν προσπαθώ να γίνω ένας άνθρωπος που δεν νιώθει ποτέ φόβο. Προσπαθώ απλώς να αναγνωρίζω πότε η ζώνη άνεσης στενεύει αθόρυβα τον κόσμο μου. Έτσι, όταν νιώθω εκείνη τη γνώριμη αντίσταση, εκείνο το σφίξιμο στο στομάχι που φωνάζει «Μην το κάνεις, μπορεί να γίνεις ρεζίλι», πειραματίζομαι με το να μείνω. Να μείνω εκεί, στο άβολο συναίσθημα, ακριβώς όσο χρειάζεται για να κάνω την αρχή. Και σας προσκαλώ να κάνετε ακριβώς το ίδιο.

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

Το δικό μου Ganbatte: Πώς έμαθα να γίνομαι κύμα… και να ξεπερνώ τις δυσκολίες