Πώς η κατάθλιψη «πάγωσε» τη σεξουαλική μου ζωή και η μία συνήθεια που έσωσε τη σχέση μας

Θυμάμαι ακόμα εκείνα τα βράδια που ξαπλώναμε στο ίδιο κρεβάτι, αλλά η απόσταση μεταξύ μας έμοιαζε με ολόκληρο ωκεανό. Όταν η κατάθλιψη μπήκε στη ζωή μας και χτύπησε την πόρτα της σχέσης μας, δεν άλλαξε μόνο τη διάθεσή μας. Άλλαξε την καθημερινότητά μας, τα σχέδιά μας και, φυσικά, την ερωτική μας ζωή.

Το σεξ έγινε ξαφνικά μια λέξη ταμπού. Μια μακρινή ανάμνηση που κανείς από τους δύο δεν τολμούσε να αγγίξει. Αν έχεις βιώσει, είτε εσύ είτε ο σύντροφός σου, τι σημαίνει κατάθλιψη, ξέρεις καλά για τι πράγμα μιλάω. Η πεσμένη λίμπιντο είναι το πιο προφανές σύμπτωμα, συχνά ενισχυμένο και από την ίδια τη φαρμακευτική αγωγή. Όμως, όπως ανακάλυψα στην πορεία —και όπως επιβεβαιώνουν πλέον και οι ειδικοί— το πρόβλημα έχει πολύ πιο βαθιές ρίζες.

Ο αόρατος τοίχος της αβεβαιότητας

Όταν ζεις με την κατάθλιψη (είτε ως πάσχων είτε ως σύντροφος), η σχέση γεμίζει σκιές. Άρχισα να νιώθω μια διαρκή ανασφάλεια. «Με θέλει ακόμα;», «Μήπως φταίω εγώ;», «Πού πάει η σχέση μας;». Αυτή η αβεβαιότητα για τη σχέση είναι δηλητήριο. Παράλληλα, υπάρχει και αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «παρεμβολή» (interference). Όταν οι καθημερινές ρουτίνες καταρρέουν, όταν τα σχέδια ακυρώνονται την τελευταία στιγμή λόγω μιας κακής ψυχολογικής μέρας, δημιουργείται ένταση.

Για παράδειγμα, θυμάμαι να εκνευρίζομαι που οι δουλειές του σπιτιού έμεναν πίσω ή που δεν μπορούσαμε να ακολουθήσουμε ένα απλό πρόγραμμα για το Σαββατοκύριακο. Αυτή η καθημερινή τριβή, σε συνδυασμό με τις απρόβλεπτες συναισθηματικές μεταπτώσεις της κατάθλιψης, μας αποξένωσε. Και όταν χάνεις τη συναισθηματική σου σύνδεση, το τελευταίο πράγμα που θέλεις είναι να κάνεις σεξ.

Η έρευνα που μου άνοιξε τα μάτια

Πάνω στην απελπισία μου, έπεσα πάνω σε μια πρόσφατη έρευνα από το Communication Research journal, με επικεφαλής τη Δρ. Amy Delaney. Διαβάζοντάς τη, ένιωσα σαν κάποιος να είχε κρυφοκοιτάξει μέσα στην κρεβατοκάμαρά μας.

Η Δρ. Delaney μελέτησε ζευγάρια όπου ο ένας ή και οι δύο σύντροφοι είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη. Αυτό που βρήκε ήταν αποκαλυπτικό: η ανασφάλεια και η καθημερινή τριβή δεν καταστρέφουν τη σεξουαλική ζωή από μόνες τους. Το κάνουν επειδή μας κάνουν να σταματάμε να μιλάμε για το σεξ.

Όσο πιο αβέβαιοι νιώθαμε για τη σχέση μας και όσο περισσότερο εκνευριζόμασταν από τις ανατροπές της καθημερινότητας, τόσο πιο πολύ αποφεύγαμε τις συζητήσεις γύρω από την ερωτική μας ζωή. Νιώθαμε αμηχανία, απογοήτευση, ίσως και φόβο ότι μια τέτοια κουβέντα θα κατέληγε σε καυγά. Έτσι, επιλέξαμε τη σιωπή. Και η σιωπή, τελικά, ήταν ο πραγματικός ένοχος για την έλλειψη ικανοποίησης.

Η μία συνήθεια που άλλαξε τα πάντα: Η ανοιχτή επικοινωνία

Αν δεν μπορείς να μιλήσεις ανοιχτά για το τι σε φτιάχνει, τι επιθυμείς και τι δεν θέλεις, πώς περιμένεις να έχεις μια υγιή σεξουαλική ζωή; Ειδικά όταν η κατάθλιψη περιπλέκει τα πράγματα, η ανάγκη για επικοινωνία γίνεται ζωτικής σημασίας.

Αποφάσισα, λοιπόν, να σπάσω τη σιωπή. Ένα βράδυ, χωρίς πίεση, χωρίς την προσδοκία ότι «πρέπει» να κάνουμε σεξ, ξεκίνησα μια συζήτηση. Ήταν άβολο στην αρχή; Απίστευτα. Όμως, κάναμε το πρώτο βήμα.

Όπως επισημαίνει η Δρ. Delaney, κάποια από τα εμπόδια που φέρνει η κατάθλιψη (η χαμηλή λίμπιντο ή η πεσμένη αυτοεκτίμηση) ίσως να μην αποφεύγονται εύκολα. Αν όμως ένα ζευγάρι καταφέρει να κάνει αποτελεσματικές συζητήσεις, μπορεί να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις.

Τι σημαίνει όμως «αποτελεσματική» συζήτηση;

Δεν αρκεί απλώς να πούμε «δεν κάνουμε αρκετό σεξ». Αυτό ακούγεται σαν κατηγορία. Μια ουσιαστική, αποτελεσματική συζήτηση σημαίνει:

• Να νιώθεις ότι ο σύντροφός σου σε ακούει και σε καταλαβαίνει.
• Να δημιουργήσετε μαζί ένα σχέδιο, χωρίς πίεση, για το πώς θα επανασυνδεθείτε σωματικά.
• Να αποδεχτείτε ότι ένα βήμα μπροστά είναι επιτυχία, ακόμα κι αν η σωματική επαφή δεν αλλάξει δραματικά από τη μια μέρα στην άλλη.

Η δική μας αλλαγή δεν έγινε ως δια μαγείας. Χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε τις βαθιές ρωγμές που είχε δημιουργήσει η κατάθλιψη στη σχέση μας, να μιλήσουμε για τους φόβους μας και να σταματήσουμε να κρύβουμε τα συναισθήματά μας κάτω από το χαλί.

Σήμερα, η κατάθλιψη παραμένει μια πρόκληση που διαχειριζόμαστε. Όμως, μάθαμε να μιλάμε ανοιχτά, ακόμα και για τα πιο άβολα θέματα. Η ειλικρίνεια και η ευαλωτότητα μας έφεραν ξανά κοντά, πρώτα συναισθηματικά και μετά σωματικά. Αν το περνάς κι εσύ αυτό, θυμήσου: η αρχή της λύσης κρύβεται στη φωνή σου. Τόλμησε να μιλήσεις. Η σχέση σου (και η σεξουαλική σου ζωή) θα σε ευγνωμονούν.

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

«Εκείνος θέλει συνέχεια, εγώ σπάνια»: Πώς βρήκα ξανά τη διάθεση για σεξ και έσωσα τη σχέση μου

Διάβασε ακόμα