Αλίκη Γερμανού & Νικολέτα Ξεναρίου: «Η τέχνη μπορεί να αποτελέσει ένα μέσο προβληματισμού και ενδυνάμωσης απέναντι στις προκλήσεις που βιώνουν σήμερα οι γυναίκες»

Η Kiki de Montparnasse και η Colette, οι δύο εμβληματικές περσόνες των Παρισινών «Αnnées Folles» (Τρελών Χρόνων) της δεκαετίας του 1920, μαζί με τη μυστηριώδη φιγούρα του Χρόνου, συναντιούνται στη χοροθεατρική παράσταση-τριλογία με τίτλο "Kiki et Colette / The Age of Time" που παρουσιάζεται στο Θέατρο Ροές, την Παρασκευή 24 και το Σάββατο 25 Οκτωβρίου.

Οι δύο γυναίκες, που άφησαν ανεξίτηλα τα ίχνη τους τόσο ως καλλιτέχνιδες όσο και ως πρωτοποριακές προσωπικότητες, έναν αιώνα μετά, αποτέλεσαν έμπνευση για τις ερμηνεύτριες Αλίκη Γερμανού και Νικολέτα Ξεναρίου για να δημιουργήσουν την χοροθεατρική παράσταση-τριλογία "Kiki et Colette / The Age of Time". Βασικός άξονάς τους αποτελεί η έννοια του αέναου κύκλου του Χρόνου ως κρίκου διασύνδεσης με το παρελθόν που επανέρχεται στο Τώρα ως νέα εκδοχή.

Λίγο πριν την παράσταση "Kiki et Colette / The Age of Time" οι Αλίκη Γερμανού και Νικολέτα Ξεναρίου μας μίλησαν για τις πρόβες, το έργο, τις γυναίκες που ενσαρκώνουν και τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σήμερα.

Πώς μοιράσατε μεταξύ σας τους ρόλους και τις ευθύνες στη δημιουργία της σύλληψης και χορογραφίας;

Ν.Ξ.: Οι ρόλοι και οι ευθύνες μοιράζονται στην πράξη και μέχρι τώρα όλα συμβαίνουν από κοινού. Με διάλογο και κατά περίσταση, μέσα στη δημιουργική διαδικασία, οι ρόλοι εναλλάσσονται.

Α.Γ.: Από τα πρώτα μας βήματα, δουλέψαμε μαζί με απόλυτη εμπιστοσύνη και κοινή κατανόηση του τι θέλαμε να πούμε και να εκφράσουμε. Η χορογραφία γεννήθηκε μέσα από το κοινό μας βίωμα και αναζήτηση. Έτσι, χορογραφικά μοιράζονται όλα μεταξύ μας.

Τι σας γοήτευσε περισσότερο στις προσωπικότητες της Kiki de Montparnasse και της Colette;

Α.Γ.: Η Kiki υπήρξε για μένα σύμβολο της αφοπλιστικής αλήθειας του σώματος. Δεν προσποιήθηκε ποτέ κάτι άλλο πέρα από αυτό που ήταν. Ζούσε τη ζωή της σαν έργο τέχνης. Η Colette, από την άλλη, εκφράζει τη δύναμη του λόγου και της συνείδησης, τη γυναίκα που γράφει τη δική της ιστορία. Ανάμεσά τους υπάρχει μια πολύτιμη συνενοχή· κάτι ανείπωτο που μοιράζονται μέσα από πόνο, χαρά, χιούμορ, απόσταση και σύγκρουση και, τελικά, αποδοχή.

Ν.Ξ.: Η δεκαετία του '20 στο Παρίσι με γοητεύει έτσι κι αλλιώς. Έκρηξη πρωτοποριακών ιδεών και τέχνης, μετά από το Μεγάλο Πόλεμο και τις απώλειές του. Μέσα από αυτές τις δύο μορφές που τόλμησαν να ζήσουν έξω από τα στεγανά της εποχής τους, βρήκαμε τον καθρέφτη και την έμπνευσή μας.

Πώς προσεγγίσατε σωματικά και ψυχολογικά τον χαρακτήρα κάθε περσόνας;

Α.Γ.: Αφουγκράζομαι το σώμα, το αφήνω να αφηγηθεί, να εκδηλώσει τις επιθυμίες, τις φοβίες, τα τραύματα, χωρίς λογικά φίλτρα. Η Kiki βγαίνει προς τα έξω, διάφανη, αληθινή, “γυμνή”—ένα σώμα που τολμά, σαν μία εκδοχή δικής μου ευαλωτότητας και δύναμης, δουλεύοντας με το όριο ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, στο ρήγμα όπου γεννιέται η "ουσία" της παράστασης.

Ποιοι ήταν οι μεγαλύτεροι χορευτικοί/εκφραστικοί προκλήσεις που συναντήσατε;

Α.Γ.: Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να αφήσουμε πίσω την εικόνα των δύο εμβληματικών γυναικών όπως τις γνωρίζουμε, και να αγγίξουμε την εύθραυστη, ανθρώπινη πλευρά τους. Το Butoh απαιτεί ευαισθησία και εσωτερική ακρίβεια—στοιχεία πολύ βαθιάς αλήθειας.

Ποιο σημείο της παράστασης θεωρείτε πιο απαιτητικό συναισθηματικά και γιατί;

Ν.Ξ.: Το τέλος της παράστασης προϋποθέτει απογύμνωση. Το τελευταίο βλέμμα απαιτεί άνοιγμα προς το κοινό κι εκεί καλούμαστε να σταθούμε στο εδώ και τώρα, εντελώς παραδομένες, εκθέτοντας την τρωτή μας φύση.

Α.Γ.: Συμφωνώ, εκεί που ο Χρόνος γίνεται θεϊκή οντότητα και οι προσωπικότητες μένουν μόνες και απογυμνωμένες, το συναίσθημα είναι πολύ έντονο και βαθύ. Απαιτεί απόλυτη παρουσία της ψυχής και του σώματος.

Πόσο χώρο αφήσατε στην αυτοσχεδιαστική έκφραση μέσα σε μια τόσο δομημένη χοροθεατρική φόρμα;

Α.Γ.: Το Butoh ως τρόπος ύπαρξης αφήνει χώρο για το άρρητο και την αποκάλυψη της εσωτερικής αλήθειας, δίνοντας έτσι περιθώριο και στην αυθόρμητη έκφραση. Η χορογραφία είναι μεν δομημένη, αλλά ζωντανεύει μέσα από το παρόν της ερμηνείας.

Ν.Ξ.: Ενώ το έργο είναι αυστηρά δομημένο, οι φόρμες προκύπτουν ανοιχτά, με οδηγούς τις εικόνες του Butoh, την παρόρμηση της στιγμής και την βαθιά «ακρόαση» της συνερμηνεύτριας.

Ποια στοιχεία από τη φιλμογραφία του David Lynch ή τα κείμενα του T.S. Eliot διαμόρφωσαν συγκεκριμένες σκηνές ή εικόνες;

Ν.Ξ.: Τα σουρεαλιστικά στοιχεία και το πνιγηρό αίσθημα της απειλής του Lynch αντανακλώνται στις καταιγιστικές αλλαγές εικόνων και στην παράδοξη αφήγηση που διατρέχει ολόκληρη την παράσταση. Η πολυδιάστατη γραφή του T.S. Eliot και συγκεκριμένα το ποίημά του "Burnt Norton" μάς άνοιξε τις πύλες για τη φιλοσοφική διάσταση του έργου.

Ποιο είναι το προσωπικό σας «δώρο» ή μήνυμα που θέλετε να προσφέρετε μέσα από αυτήν την παράσταση;

Ν.Ξ.: Θα ήθελα ο θεατής να φύγει συμφιλιωμένος με τη σκοτεινή του πλευρά, ευδαίμων.

Α.Γ.: Να ζήσει ένα προσωπικό ταξίδι και μια κοινή εμπειρία που να αντηχεί μέσα του και μετά το τέλος της παράστασης. Αν για λίγο αγγίξει τη σιωπή του ή αισθανθεί πιο κοντά στον εαυτό του, τότε έχουμε επικοινωνήσει βαθιά.

Πώς νιώθετε ως γυναίκες του σήμερα με όλη αυτή την ειδεχθή πραγματικότητα και επικαιρότητα που ζούμε με την έμφυλη βία και τη δραματική αύξηση των γυναικοκτονιών, αλλά και τη γενικότερη οπισθοδρόμηση ως προς βασικά δικαιώματα των γυναικών;

Α.Γ.: Είναι μια πραγματικότητα που μας τρομάζει και μας πιέζει, αλλά ταυτόχρονα μας υπενθυμίζει την ανάγκη να αγωνιζόμαστε για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια. Η τέχνη μπορεί να αποτελέσει ένα μέσο προβληματισμού και ενδυνάμωσης απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις.

Ν.Ξ.: Αυτό που αποκαλύπτεται σήμερα είναι πως, ενώ ο αιώνας που διανύουμε είναι ο 21ος, έχουμε τα ίδια χάλια με τον 20ο. Νιώθω δυνατή, με αφυπνισμένα αντανακλαστικά, έτοιμη να δρω κόντρα στον σκοταδισμό, τη βαθιά συντηρητικοποίηση που μας περιβάλλει, ακέραιη απέναντι σε κάθε μορφή εξουσίας.

Πώς επιλέγετε κάθε φορά το υλικό με το οποίο θέλετε να ασχοληθείτε, ποια είναι τα κριτήριά σας — τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο;

Ν.Ξ.: Το υλικό προκύπτει κάθε φορά από την εσωτερική ανάγκη για μοίρασμα. Με συγκινεί το μυστήριο, όλα όσα δεν λέγονται.

Θα μεγαλώνατε διαφορετικά ένα αγόρι από ένα κορίτσι και πώς πρέπει να μεγαλώσουμε τα σημερινά παιδιά για να εκλείψουν στερεότυπα και αρνητικές συμπεριφορές;

Α.Γ.: Πιστεύω πως τα παιδιά πρέπει να μεγαλώνουν με αγάπη και σεβασμό στην ελευθερία της έκφρασης και της επιλογής, μακριά από στερεότυπα και ταμπού. Η ισότητα και ο ανοιχτός διάλογος είναι κλειδιά. Χρειάζεται να τα μάθουμε να παρατηρούν χωρίς προκαταλήψεις, να ακούνε και να εκφράζονται ελεύθερα, καλλιεργώντας μέσα τους την αποδοχή και τον σεβασμό προς κάθε διαφορετικότητα.

Ν.Ξ.: Θα πρέπει αφουγκραζόμαστε τα παιδιά και να διδασκόμαστε από αυτά. Όσα κουβαλάμε από γενιά σε γενιά κρίνεται απαραίτητο σήμερα να τα αμφισβητήσουμε, να αντικρίσουμε τον εαυτό μας κατάματα, να αναστοχαζόμαστε, χωρίς όμως να χάνουμε τον αυθορμητισμό μας. Έχουμε μεγαλώσει εντελώς διαφορετικά από τον τρόπο που καλούμαστε να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας και η ταχύτητα των αλλαγών είναι ραγδαία. Έχει πάντως ενδιαφέρον όταν σε κατάστημα παιδικών παιχνιδιών, εν έτει 2025, με ρωτούν «για αγόρι ή κορίτσι;» προκειμένου να βάλουν την κατάλληλη σακούλα. Κάθε φορά απαντώ χαμογελώντας: «Βάλτε όποια σας αρέσει περισσότερο».

Ποιες γυναίκες έχουν μέχρι στιγμής αποτελέσει πηγή έμπνευσής σας;

Ν.Ξ.: Σίγουρα είναι πολλές, αλλά θα σταθώ σε αυτές: η γιαγιά μου και η Maguy Marin.

Α.Γ.: Αν πρέπει να περιοριστώ σε δύο, θα πω την Pina Bausch και τη νονά μου.

Έχετε κάποιο μάντρα ή απόφθεγμα γυναικείας ή προσωπικής ενδυνάμωσης που σας αρέσει να υπενθυμίζετε στον εαυτό σας;

Ν.Ξ.: Είμαι, εδώ και τώρα.

Α.Γ.: Είμαι καλά και όλα θα πηγαίνουν προς το καλύτερο.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Α.Γ.: Να συνεχίσουμε να μεγαλώνουμε μέσα από τη δημιουργία, να πειραματιστούμε με νέες φόρμες και νέες συνεργασίες, εντός και εκτός της χώρας.

Ν.Ξ.: Με την πρόσφατη ίδρυση της Common Era, με έδρα την Αίγινα, επιδιώκουμε να συμπράξουμε με άλλους καλλιτέχνες άλλων πεδίων, εκτός αστικού κέντρου. Να ταξιδέψουμε την τριλογία εκτός συνόρων και να μπούμε στην περιπέτεια δημιουργίας νέου έργου.

Info

ΘΕΑΤΡΟ ΡΟΕΣ

ΙΑΚΧΟΥ 16 ΓΚΑΖΙ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 & ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Εισιτήρια : από 12

Προπώληση https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/kiki-colette-butoh-trilogy/

Διαβάστε ακόμα

Αγγελική Καστρινέλλη: «Η φωτογραφική τέχνη μού υπενθυμίζει καθημερινά τη μαγεία της ζωής και την έντονη παρουσία του αόρατου και του μυστηρίου»