Πώς σταμάτησα να αγοράζω πράγματα που δεν χρειαζόμουν

Έχεις ποτέ ανοίξει ένα email ή έχεις κάνει scroll στα social media και βρέθηκες να προσθέτεις πράγματα στο καλάθι σου, χωρίς να είσαι σίγουρη ότι πραγματικά τα χρειάζεσαι; Η στιγμή εκείνη, συνήθως, σε οδηγεί σε αγορές που μετά από λίγο νιώθεις πως ήταν άσκοπες. Το καλό είναι ότι δεν είσαι μόνη και υπάρχουν τεκμηριωμένες τεχνικές ώστε να βάλεις φρένο στην παρόρμηση και να προστατεύσεις την τσέπη σου, χωρίς να στερηθείς εντελώς την χαρά του shopping.

Γιατί αγοράζουμε πράγματα χωρίς να τα χρειαζόμαστε

Δεν είναι σπάνιο τα στοιχεία που βλέπουμε, όπως εκπτώσεις, «προσφορές-προσωπικές ευκαιρίες» ή όμορφες φωτογραφίες στα social media, να ενεργοποιούν μέσα μας την ανάγκη για άμεση ικανοποίηση. Σύμφωνα με «οικονομικούς θεραπευτές», το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι δεν έχουμε χρήματα, είναι ότι δεν αφήνουμε τον εαυτό μας να σκεφτεί πριν αποφασίσει. Όταν κάνουμε παρορμητικές αγορές, πολλές φορές αγοράζουμε «ένα συναίσθημα» και όχι ένα χρήσιμο αντικείμενο. Συνήθως αυτές οι αγορές είναι ένα στιγμιαίο boost, που συχνά ξεθωριάζει γρήγορα.

5 πρακτικοί τρόποι που με βοήθησαν να ελέγξω τις παρορμητικές αγορές

1. Πάρε τον χρόνο σου και καθυστέρησε μέχρι τη στιγμή που θα πληρώσεις
Ένας απλός, αλλά αποτελεσματικός κανόνας λέει: περίμενε 24 ώρες (ή ακόμα καλύτερα μέχρι το τέλος της εβδομάδας) πριν αγοράσεις κάτι που σου άρεσε ξαφνικά. Αν μετά από αυτόν τον χρόνο η επιθυμία παραμένει, τότε μπορείς να σκεφτείς σοβαρά την αγορά. Αυτή η «παύση» δίνει χώρο στη λογική σου να εξετάσει αν το χρειάζεσαι πραγματικά ή αν μετά από μερίκες μέρες θα το ξεχάσεις.

2. Χρησιμοποίησε τη «μέθοδο TAPER»

Οι «οικονομικοί θεραπευτές» προτείνουν τη μέθοδο TAPER: Δηλαδή πριν αγοράσεις κάτι, ρώτα τον εαυτό σου: Timing (πότε το χρειάζομαι), Affordability (μπορώ να το πληρώσω χωρίς να βγω εκτός του προϋπολογισμό μου), Purpose (έχει πραγματική χρήση), Emotional state (αγοράζω κάτι για να αισθανθώ καλύτερα;) και Regret potential (θα το μετανιώσω αργότερα;). Αν οι απαντήσεις δεν σε πείθουν, μην προχωρήσεις σε αγορά.

3. Απόφυγε τους πειρασμούς και καθάρισε το inbox και το feed σου

Συχνά οι παρορμητικές αγορές πυροδοτούνται από e-mails με προσφορές, στοχευμένα διαφημιστικά στα social media ή online καταστήματα που «σου θυμίζουν» συνέχεια τι μπορείς να αγοράσεις. Κατάργησε αυτούς τους πειρασμούς: Κάνε απεγγραφή από newsletters, unfollow λογαριασμών που σε παροτρύνουν να αγοράσεις και μην αφήνεις αποθηκευμένα στοιχεία κάρτας για online αγορές. Με αυτόν τον τρόπο προσθέτεις ένα «εμπόδιο» πριν την παρόρμηση και μπαίνεις στη διαδικασία να σκεφτείς ξανά την αγορά σου.

4. Μετρητά και όχι κάρτα

Όταν πληρώνεις με κάρτα, η απόδοση του χρήματος δεν «φαίνεται». Αντίθετα, αν χρησιμοποιείς μετρητά, γίνεται πιο εμφανές τι δίνεις και συχνά σε κάνει να σταματήσεις και να σκεφτείς αν πραγματικά χρειάζεσαι αυτό που πρόκειται να αγοράσεις. Είναι ένας τρόπος να επαναφέρεις την αξία του χρήματος στο μυαλό σου.

5. Θέσε στόχους και κράτα τους μπροστά σου

Ένα από τα πιο ισχυρά αντίδοτα στην παρορμητική κατανάλωση είναι οι ξεκάθαροι χρηματοοικονομικοί στόχοι:Αν θες να κάνεις αποταμίευση, αποπληρωμή χρεών, ένα ταξίδι, τότε ένα σημαντικό κόστος είναι αποτρεπτικό για να το ξοδέψεις. Όταν έχεις έναν «μεγάλο λόγο» για να συγκρατείσαι, είναι πιο εύκολο να πεις «όχι» σε κάθε επιπλέον αγορά που δεν εξυπηρετεί τον στόχο σου.

Πώς να το βιώσεις με πραγματικό τρόπο

Μια μέρα, βλέποντας stories ενός influencer με ολοκαίνουργιες αγορές σε έκπτωση, ένιωσα την επιθυμία να προσθέσω και εγώ κάτι στο καλάθι μου, μόνο και μόνο γιατί «ήταν φθηνό» και «ήμουν έτοιμη για shopping». Αλλά προτού κάνω checkout, αποφάσισα να περιμένω 24 ώρες. Την επόμενη ημέρα, όταν «χανόταν» η αρχική ενθουσιαστική ώθηση, κοίταξα το αντικείμενο και σκέφτηκα: «το χρειάζομαι στ’ αλήθεια;» Η απάντηση ήταν «όχι». Και τόσο απλά ήταν σαν να εξάλειψα την ανάγκη.

Αυτή η απλή καθυστέρηση έγινε για εμένα μία σωτήρια μέθοδος. Από τότε, πριν αγοράσω οτιδήποτε, σκέφτομαι: «Είναι επένδυση ή αυθόρμητη ανάγκη;» Έχασα αρκετές «ευκαιρίες», αλλά σταμάτησαν οι στιγμιαίες τύψεις και τα άδεια ντουλάπια από αντικείμενα που δεν φορούσα ποτέ.

Τι κερδίζεις όταν ελέγχεις τις αγορές σου

Περισσότερα χρήματα για όσα πραγματικά σε ενδιαφέρουν
Λιγότερο άγχος και τύψεις για περιττά έξοδα.
Μία ντουλάπα και ένα σπίτι με λιγότερα «άχρηστα» αντικείμενα.
Περισσότερη αυτογνωσία και έλεγχο στις επιλογές σου.

Προσπάθησε να εφαρμόσεις τα παραπάνω tips την επόμενη φορά που θα αρχίσεις να προσθέτεις πράγματα στο καλάθι σου και σίγα-σιγά θα σου γίνουν συνήθεια και θα πάψεις να κάνεις άσκοπες αγορές που μετανιώνεις.

Διάβασε ακόμα 

Αληθινή ομορφιά: Πώς έμαθα να αγαπώ τον καθρέφτη μου μέσα από την αποδοχή